Ik hoorde onlangs een preek over Ester, het Bijbelboek waarin God opvallend afwezig lijkt. Dwars door de uitleg van de spreker heen begon ik echter een groter patroon te zien. In het verhaal van Ester lijkt zich een beeld te ontvouwen van Gods weg met de mensheid: van duisternis naar Licht, van de macht van zonde en dood naar bevrijding en uiteindelijk verheerlijking.
Een Bijbelse blauwdruk van bevrijding en verheerlijking
Ik geloof dat de weg naar verlossing die de Bijbel op verschillende manieren laat zien, een blauwdruk vormt voor de geschiedenis die God met de hele mensheid gaat. Het gaat om de bevrijding uit de macht van zonde en dood.
De meest uitgebreide uitwerking daarvan beslaat een groot gedeelte van de Bijbel. Het is de weg van het Hebreeuwse volk vanaf de wetgeving op de Sinaï, waarmee het oude verbond werd bekrachtigd, via Jezus van Nazareth naar het nieuwe verbond.
Het oude verbond vormt daarbij een beeld van het rijk van de duisternis en het nieuwe verbond van het Koninkrijk van God. De tussenperiode waarin Jezus het evangelie van het Koninkrijk verkondigde, vormt een beeld van het koninkrijk van het Licht.
Zoals Israël onder de wet van het oude verbond leefde, zo leeft de mensheid vanuit een verduisterd bewustzijn onder de heerschappij van zonde en dood. Jezus van Nazareth wandelde in het koninkrijk van het Licht en verkondigde, met het oog op de naderende eindtijd van het oude verbond, het Koninkrijk van God.
Jezus is bij zijn zogenoemde ‘hemelvaart’ opgenomen in heerlijkheid. Degenen die hem volgden op de weg van bevrijding, zijn op hun beurt in 70 AD opgenomen in heerlijkheid. Voor hen betekende dit de bekrachtiging van het nieuwe verbond.
Hieronder enkele aanwijzingen uit de Bijbel die de driedeling van deze blauwdruk bevestigen.
De jonge wijn van het Koninkrijk van God
Als deze weg naar verlossing een blauwdruk vormt voor de hele mensheid, zal er in de menselijke geschiedenis opnieuw een tijd komen waarin, net als in de tijd van Jezus van Nazareth, het bevrijdende evangelie als jonge wijn in nieuwe zakken wordt verkondigd.
Uiteindelijk zal deze weg uitlopen op de verheerlijking van de hele mensheid. Het is daarom de hoogste tijd om de jonge wijn van het Koninkrijk van God opnieuw in nieuwe zakken te schenken.
De blauwdruk in de Bijbel laat de contouren zien van wat we mogen verwachten. Concrete aanwijzingen voor de verre toekomst — de tijd waarin wij nu leven — was ik echter nog niet tegengekomen. Tijdens het luisteren naar de preek over Ester veranderde dat. Er ontvouwde zich een vergezicht dat ik hier wil delen.
Ahasveros als beeld van God
Koning Ahasveros — zijn naam betekent ‘ik zal zwijgzaam zijn’ — is een beeld van God. God lijkt in het boek Ester te zwijgen, maar in de persoon van Ahasveros worden zijn plannen uiteindelijk volledig ten uitvoer gebracht.
Het beeld gaat niet overal op. Ahasveros waait immers geregeld met alle winden mee, ook met die van Haman. Toch vormt hij juist op de cruciale momenten in het verhaal een beeld van God.
Wasti als beeld van de oude mens
Koningin Wasti — haar naam betekent ‘de schone’ — is een beeld van de eerste Adam: de fysieke mens van vlees en bloed, de kroon op Gods schepping, maar tegelijk de mens die door de val vanuit het Licht in de duisternis het zicht op zijn oorsprong en bestemming in God is kwijtgeraakt.
Wasti verbeeldt de mens die naar het vlees wandelt: de ‘oude mens’. Zoals Wasti niet meer voor Ahasveros mocht verschijnen (Ester 1:19), zo verhindert het verduisterde bewustzijn de mens om het Licht van God te zien en daarin bewust te leven. Het Licht zelf is niet verdwenen; de mens is het zicht erop kwijtgeraakt.
Het Joodse volk als beeld van de mensheid
Het Joodse volk is in deze typologie een beeld van de hele mensheid die bevrijd moet worden. Zoals de nakomelingen van Jakob uit het diensthuis van Egypte werden geleid, zo zal uiteindelijk de hele mensheid uit de macht van zonde en dood worden bevrijd.
Zoals in Ester de redding van het hele Joodse volk op het spel staat, zo gaat het in het grotere perspectief om de bevrijding en voltooiing van de hele mensheid.
Mordechai als beeld van Christus
Mordechai — wiens naam in deze duiding wordt verbonden met mirre, zalfolie en zalving — is een beeld van Christus, de Geest van God.
Zoals Mordechai onlosmakelijk verbonden is met het Joodse volk, zo is Christus verbonden met de hele mensheid. Door het verduisterde bewustzijn is deze Christus-werkelijkheid voor de mens echter een verborgen mysterie geworden.
Haman als beeld van het vlees
Haman — zijn naam betekent ‘luisterrijk’ — is een beeld van het vlees, de macht van zonde en dood. Het vlees heeft in de menselijke geschiedenis de overhand gekregen en is daardoor ‘luisterrijk’ geworden.
Haman verbeeldt daarmee het vlees als tegenstander en aanklager van Christus. Het gaat niet om een zelfstandige macht buiten de mens, maar om de bestaanswijze die vanuit verduistering weerstand biedt aan het Christus-Leven.
Ester als beeld van de nieuwe mens
Ester — haar naam betekent ‘ster’ of ‘lieflijke jonkvrouw’ — is een beeld van de mens die uit de duisternis wordt bevrijd en opnieuw in het Licht van Christus wandelt.
Zij verbeeldt de mens die opstaat en schittert (Jesaja 60:1), als een lichtende ster te midden van een donkere wereld (Filippenzen 2:15): de nieuwe mens, de tweede Adam.
Ester staat voor de mens die uit de Geest leeft en als zoon of dochter van God openbaar wordt (Ester 2:7). In de eerste plaats zien we dit zichtbaar worden in Jezus van Nazareth, maar vervolgens ook in ieder mens die ontwaakt voor de Christus-werkelijkheid en daar bewust vanuit gaat leven.
Jezus van Nazareth en Christus
Opvallend is dat Ester en Mordechai in deze typologie twee verschillende werkelijkheden verbeelden: enerzijds de mens Jezus van Nazareth en anderzijds Christus.
Vanuit deze typologie kunnen Jezus van Nazareth en Christus van elkaar worden onderscheiden. Christus verwijst naar een werkelijkheid die aan Jezus voorafgaat en in hem zichtbaar is geworden. In Jezus zien we daardoor niet alleen de Christus-werkelijkheid openbaar worden, maar ook de weg van de mens naar verheerlijking.
Daarmee komt de nadruk te liggen op de weg van transformatie die in Jezus zichtbaar werd en waarop wij hem mogen volgen.
Het perspectief van de Bijbel is dat onze vernederde lichamen gelijkvormig worden aan het verheerlijkte lichaam van de Heer (Filippenzen 3:21). De beweging gaat naar verheerlijking. Wij worden geroepen de weg te volgen die in Jezus zichtbaar werd: van vergankelijkheid naar heerlijkheid, naar het Koninkrijk van God.
De strijd tussen vlees en Geest
Terug naar Ester. Centraal staat de strijd tussen Haman en Mordechai: de strijd tussen vlees en Geest.
Hoewel de uitkomst uiteindelijk vaststaat, lijkt Haman aanvankelijk aan de winnende hand. Ester, de nieuwe mens die zich volledig laat leiden door Mordechai, wordt echter het instrument waardoor het volk van de ondergang wordt gered.
Het verhaal begint met het feestmaal van koning Ahasveros, waarbij de edelen en vorsten van de gewesten aanwezig zijn (Ester 1:3). De edelen verbeelden de mensheid. De vorsten van Medië en Perzië verwijzen in deze duiding naar vlees en Geest, oude en nieuwe mens.
Het vlees staat voor het rijk van de duisternis en de Geest voor het koninkrijk van het Licht. Vanuit een verduisterd bewustzijn wandelt de mens naar het vlees, als kind van de nacht — Wasti. Wanneer het bewustzijn door het Licht van Christus wordt verlicht, gaat de mens in de Geest wandelen, als kind van de dag — Ester.
Ester als beeld van Jezus van Nazareth
Nadat Wasti is gevallen, zoekt Ahasveros een nieuwe koningin die aan zijn hof zal wonen. De zoektocht komt uit bij Ester.
Ester blijft handelen naar het woord van Mordechai (Ester 2:20). Op zijn aanraden maakt zij haar volk en afkomst aanvankelijk niet bekend (Ester 2:10,20), maar later maakt zij Mordechai wel bekend aan het hof nadat hij een aanslag op de koning heeft verijdeld (Ester 2:21-23).
Ester is hier een beeld van Jezus van Nazareth, die Christus heeft geopenbaard en daarmee voorbijging aan zijn natuurlijke afkomst. Zoals Ester naar het woord van Mordechai bleef handelen, zo liet Jezus zich volledig leiden door de Geest van God.
Zo wandelde Jezus als de Christus, de gezalfde van de Heer. Zoals Ester de koninklijke kroon ontving en koningin werd in plaats van Wasti (Ester 2:17), zo werd Jezus met eer en heerlijkheid gekroond. Hij werd opgenomen in heerlijkheid en nam plaats aan de rechterhand van de Vader.
In navolging van Jezus is volgens deze blauwdruk in 70 AD een relatief klein deel van de mensheid het Koninkrijk van God binnengegaan. Zij vormen de wolk van getuigen die rondom ons is (Hebreeën 12:1).
Haman krijgt de overhand
Na deze gebeurtenissen maakt Ahasveros Haman tot de grootste vorst aan zijn hof (Ester 3:1). Iedereen moet voor hem buigen. Alleen Mordechai weigert.
Dit verwijst in deze blauwdruk naar de periode na 70 AD, waarin het vlees opnieuw de overhand krijgt onder de mensheid. De mens gaat opnieuw vanuit een verduisterd bewustzijn naar het vlees wandelen.
Omdat Mordechai niet voor hem buigt, wordt Haman woedend en beraamt hij een plan om het hele Joodse volk uit te roeien (Ester 3:1-5).
Hier wordt Haman zichtbaar als beeld van het vlees dat zich verzet tegen Christus in ons. Maar Christus buigt niet voor het vlees. Het Licht zal overwinnen. Het Licht van Christus bevindt zich als het ware nog onder de korenmaat, waardoor de duisternis op aarde kan voortbestaan.
“Niet door kracht noch geweld, maar door mijn Geest! zegt de HERE der heerscharen.” (Zacharia 4:6)
De mensheid komt in opschudding
Ahasveros lijkt aanvankelijk mee te werken aan Hamans plan. Haman krijgt alle ruimte om zijn plannen voor te bereiden. Door het hele rijk worden brieven verzonden en overal wordt dezelfde wet uitgevaardigd. Susan raakt in opschudding (Ester 3:15).
Hier ontstaat in deze typologie een beeld van een mensheid die collectief in opschudding raakt. Wanneer de mensheid vanuit een verduisterd bewustzijn naar het vlees wandelt, kan een destructieve kracht ontstaan die weerstand biedt aan Christus in ons: antichrist.
Wanneer deze kracht haar hoogtepunt bereikt, ontstaat een situatie die overeenkomt met de bezetting van Jeruzalem door de Romeinen in 70 AD.
Het beest, ook aangeduid als antichrist, mens van de wetteloosheid en zoon van het verderf, steekt opnieuw de kop op (2 Tessalonicenzen 2:3; Openbaring 13). Deze destructieve kracht, gevoed door de mens die naar het vlees wandelt, veroorzaakt uiteindelijk de weeën waaruit opnieuw mensen zullen ontwaken voor de Christus-werkelijkheid.
Zoals er onder de Joden diepe rouw, vasten, geween en geklaag was en velen zich hulden in een rouwkleed en neerlegden in het stof (Ester 4:3), zo zal het ook zijn wanneer de mensheid ten onder dreigt te gaan. De mensheid komt in opschudding.
Ester staat op voor haar volk
Mordechai dringt er bij Ester op aan naar de koning te gaan om Hamans plan te verijdelen (Ester 4:8-9).
Ester wordt hier een beeld van de gelovigen die in het Licht wandelen en zich door de Geest laten leiden. Zij zijn degenen die in hun ‘binnenkamer’ voor de mensheid pleiten en de gouden scepter ontvangen (Ester 4:11) om het vleselijke beest te overwinnen.
Zoals Ester op de bres stond voor haar volk, zo staan zij op voor de mensheid. De bevrijding waarop zij hopen, staat niet los van de bevrijding en voltooiing van de hele mensheid.
“Wie weet, of gij niet juist met het oog op deze tijd de koninklijke waardigheid verkregen hebt.” (Ester 4:14)
De verhoging van Mordechai
Ahasveros en Haman worden tweemaal uitgenodigd voor een feestmaal dat Ester heeft bereid. Na de eerste maaltijd denkt Haman nog dat hij aan de winnende hand is (Ester 5:9).
Tussen beide maaltijden wordt Mordechai echter verhoogd en moet Haman zijn meerdere in hem erkennen (Ester 6:1-11). Tijdens de tweede maaltijd deelt Ester de beslissende slag uit. Hamans plannen worden verijdeld en Haman wordt aan de paal gespietst.
De tussentijdse verhoging van Mordechai verwijst naar mensen die ontwaken voor de Christus-werkelijkheid en in de Geest gaan wandelen. Voordat zij openbaar worden als zonen en dochters van God, lijkt het vlees nog aan de winnende hand.
Wanneer zij echter openbaar worden en als sterren gaan schitteren, verspreidt het Licht van Christus zich over de aarde. De macht van het vlees neemt af, totdat haar heerschappij definitief wordt doorbroken.
Christus komt ten volle openbaar
Direct daarna ontvangt Ester van de koning het huis van Haman en krijgt Mordechai diens zegelring (Ester 8:1-2).
Wanneer de heerschappij van het vlees wordt overwonnen, kan het Christus-Leven ten volle in mensen openbaar worden. Het vergankelijke zal onvergankelijkheid aandoen. Het Licht van Christus zal zichtbaar worden, totdat uiteindelijk de hele mensheid in deze bevrijding wordt betrokken.
Licht en vreugde, blijdschap en eer vallen de mensheid ten deel (Ester 8:15). Zoals de familie van Haman en de tegenstanders van het volk worden uitgeroeid (Ester 9:1-16), zo zal uiteindelijk ook het vleselijke denken en handelen verdwijnen.
Wie hout, hooi en stro op het fundament van Christus heeft gebouwd, zal schade lijden, maar uiteindelijk behouden worden als door vuur heen (1 Korintiërs 3:10-15).
Poerim als beeld van de uiteindelijke bevrijding
Na de overwinning op de vijand wordt feestgevierd. Tot op de dag van vandaag wordt dit jaarlijks herdacht op de veertiende dag van de Joodse maand Adar tijdens het Poerimfeest (Ester 9:20-32).
Zoals het lot van de Joden door Mordechai werd bezegeld, zo zal het lot van de hele mensheid in Christus bezegeld worden. De Geest — Christus in ons, de hoop op heerlijkheid — is het onderpand van de uiteindelijke bevrijding uit de macht van zonde en dood.
De mensheid zal uiteindelijk niet alleen onvergankelijkheid, maar ook onsterfelijkheid aandoen.
Mordechai verhoogd naast de koning
Het boek Ester eindigt met slechts drie verzen:
“En koning Ahasveros (God) legde belasting op aan het vaste land en de kustlanden der zee. Al zijn geweldige en machtige daden en een nauwkeurig bericht over de grootheid, waartoe de koning (God) Mordechai (Christus) verheven had, zijn die niet geschreven in het boek der kronieken der koningen van Medië en Perzië? Want de Jood Mordechai (Christus) was de eerste na koning Ahasveros (God); hij was in aanzien bij de Joden (de mensen) en bemind bij de menigte van zijn broederen, want hij zocht het goede voor zijn volk en sprak tot heil van al zijn volksgenoten (de hele mensheid).” (Ester 10:1-3)
Christus, Gods Geest in ons, weet precies hoe laat het is op Gods wereldklok. De uiteindelijke overwinning van de Geest op het vlees is een kwestie van tijd.
Het is aan ons om, net als Ester en Jezus van Nazareth, op te staan en het Licht van Christus te laten schijnen te midden van de duisternis. Langs deze weg wordt zichtbaar wat uiteindelijk voor de hele mensheid bestemd is: bevrijding uit de macht van zonde en dood en de overgang naar onvergankelijkheid en heerlijkheid.
“De nacht is ver gevorderd, de dag is nabij. Laten wij dan de werken der duisternis afleggen en aandoen de wapenen des lichts!” (Romeinen 13:12)
Reflectievragen
- Welke plaats heeft de strijd tussen vlees en Geest in jouw eigen bewustzijn?
- Wat betekent het voor jou om, net als Ester, juist in deze tijd op te staan en het Licht van Christus zichtbaar te maken?
- Hoe zou jouw leven veranderen wanneer je steeds meer vanuit de zekerheid leeft dat de uiteindelijke bestemming van mens en schepping verheerlijking is?
Lees ook het artikel over de kosmische wedergeboorte.
Resoneert dit artikel bij je, of roept het vragen op?
Je bent van harte welkom om contact met ons op te nemen — we denken graag met je mee.
Samen bouwen aan bewustwording
Wil je helpen om deze boodschap verder te verspreiden? Met een vrijwillige bijdrage ondersteun je ons werk en maak je nieuwe artikelen mogelijk. Elke bijdrage, groot of klein, helpt ons enorm en wordt van harte gewaardeerd.
Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Schrijf je dan hieronder in voor onze nieuwsbrief.
Één reactie op “Het boek Ester als profetisch beeld van Gods toekomst met de mensheid”
Wat een GEWELDIG stuk!!
Wat een openbaring!
Het raakt me diep!
Het bekende, oude Ester verhaal, zo vaak gehoord en gelezen, maar wat ongelofelijk actueel!
Zo duidelijk, inderdaad de finale overwinning van de Geest op het vlees is een kwestie van tijd!
Ik kan niet wachten!
Bedankt!