Hoe zit het met de maagdelijke geboorte en de lichamelijke dood en opstanding van Jezus?

Dit artikel is een vervolg op ons eerdere artikel “Mijn Verlosser Leeft!“, waarin we vertellen waarom we Jezus opnieuw onze Verlosser zijn gaan noemen. Hier gaan we dieper in op twee traditionele geloofsovertuigingen die vanuit ons vernieuwde perspectief in een ander licht komen te staan.


We beseffen dat onze hernieuwde erkenning van Jezus als Verlosser vragen kan oproepen over andere traditionele geloofsovertuigingen.

Daarom willen we daar helder over zijn.

Wij geloven niet dat een maagdelijke geboorte noodzakelijk is geweest om Jezus als Verlosser te kunnen erkennen.

Waarom niet?

Omdat zijn betekenis juist ligt in het feit dat hij als werkelijk mens van vlees en bloed dezelfde Christus-identiteit bezat als wij. Zijn uniciteit ligt niet in een andere biologische oorsprong, maar in de eerste volledige doorbraak van het goddelijke Leven in een menselijk bestaan: dat van Jezus.

Ook geloven wij niet dat het noodzakelijk was dat Jezus eerst werkelijk lichamelijk stierf, voordat zijn lichaam, dat daadwerkelijk in een graf werd gelegd, tot verheerlijking (theosis) kon komen.

De opstanding die voor ons centraal staat, is de definitieve overgang van het lichaam uit de macht van de dood naar de sfeer van heerlijkheid. Het gaat om een werkelijke lichamelijke transfiguratie, waarbij het sterfelijke lichaam verandert in een verheerlijkt, onvergankelijk lichaam. Dat Jezus in zo’n verheerlijkt lichaam uit het graf is opgestaan, betekent echter niet dat hij daarvoor ook daadwerkelijk lichamelijk gestorven moet zijn. Een voorafgaande biologische dood is immers geen noodzakelijke voorwaarde voor lichamelijke verheerlijking. Sterker nog, als Jezus eerst lichamelijk moest sterven om verheerlijkt te kunnen worden, dan komt het evangelie van onsterfelijkheid (2 Timoteüs 1:10) op drijfzand te staan.

Want waarom zou voor ons dan wél de mogelijkheid bestaan om lichamelijk verheerlijkt te worden zonder eerst te hoeven sterven? Juist de overwinning op de macht van de dood betekent dat de lichamelijke dood niet langer een noodzakelijke doorgang naar de verheerlijking van ons lichaam hoeft te zijn.

Daarmee ontkennen we de traditionele verhalen niet bij voorbaat. Wie gelooft in de maagdelijke geboorte en in Jezus’ lichamelijke opstanding uit het graf, mag dat uiteraard van harte blijven doen.

Maar voor ons vormen deze overtuigingen niet langer noodzakelijke voorwaarden om Jezus als onze Verlosser te erkennen.

Zijn verlossende betekenis ligt in de daadwerkelijke overwinning van Christus op de macht van de dood, niet in de noodzaak van een bovennatuurlijke maagdelijke geboorte of opstanding uit de lichamelijke dood.

En dit kan in de huidige wereld weleens verrassend goed nieuws zijn!

Veel mensen leggen het evangelie bij voorbaat naast zich neer omdat ze bepaalde dogma’s rationeel niet kunnen aanvaarden. Toch wordt van hen verwacht dat ze die tegen beter weten in geloven, omdat het nu eenmaal de waarheid zou zijn. Daarmee krijgt het evangelie in het leven van veel mensen nauwelijks een kans, terwijl de meeste mensen met Jezus zelf doorgaans helemaal geen moeite hebben. Zou het kunnen dat juist de dogma’s waaraan wij zo hartstochtelijk vasthouden, anderen ervan weerhouden om het evangelie werkelijk te ontdekken en te omarmen?

Want het geloof in een God die bovennatuurlijk kan ingrijpen om een maagdelijke geboorte tot stand te brengen of iemand uit de lichamelijke dood op te wekken, roept ook indringende vragen op. Als God daartoe in staat is, waarom doet Hij dat dan niet veel vaker? Waarom sterven er bijvoorbeeld jonge moeders aan ernstige ziekten, terwijl hun kleine kinderen moederloos achterblijven? En zo zijn er talloze andere schrijnende voorbeelden te noemen.

Maar wat als God helemaal niet op die manier van buitenaf ingrijpt? Wat als de opstandingskracht van Christus juist van binnenuit in en door ons werkzaam wil worden, zoals dat tweeduizend jaar geleden in en door Jezus gebeurde? Wat als ook wij, wanneer we werkelijk vanuit de kracht van Gods Geest gaan leven, mensen genezing kunnen brengen en zelfs de macht van de dood kunnen overwinnen?

Wat als de maagdelijke geboorte en een voorafgaande lichamelijke dood van Jezus helemaal geen noodzakelijke voorwaarden zijn om hem als Verlosser te erkennen?

Wat als Jezus wel degelijk uit het graf opstond, maar nooit werkelijk klinisch dood is geweest? Wat als men hem voor dood hield, terwijl de opstandingskracht van Christus voorkwam dat hij werkelijk stierf? Sterker nog, wat als diezelfde opstandingskracht zijn zwaar verminkte lichaam, dat op sterven na dood was, binnen drie dagen transformeerde tot een verheerlijkt hemels lichaam?

Zou dit wonder van het Christus-Leven, dat van binnenuit de vergankelijkheid en sterfelijkheid overwint, niet veel groter zijn dan een bovennatuurlijk ingrijpen van God waardoor Jezus uit de lichamelijke dood zou zijn opgewekt?

Dan ontstaat er ruimte om opnieuw te ontdekken waar het evangelie werkelijk over gaat: de overwinning van het Christus-Leven op verduistering, angst, vergankelijkheid en dood. Een overwinning die hoop biedt aan de gehele mensheid en schepping!

Maar wat als daarvoor eerst ons hele beeld van God, Jezus en het evangelie op zijn kop moet?

Zou dat het niet meer dan waard zijn?

Misschien vraagt dit alles om een ingrijpende vernieuwing van ons denken. Ook voor onszelf is dit geen eenvoudige weg geweest. Maar juist door die strijd heen is ons opnieuw duidelijk geworden hoe groot en hoopvol het evangelie werkelijk is.

We hoeven niet te wachten op een God die van buitenaf ingrijpt. Dezelfde opstandingskracht die in Jezus werkzaam was, wil ook in ons tot volle openbaring komen. Wat in hem als eersteling werkelijkheid werd, is daarmee geen onbereikbaar wonder uit het verleden, maar een levende belofte voor de gehele mensheid en schepping.

En misschien is dat wel de grootste ontdekking: dat Jezus ons niet alleen heeft laten zien wie God is, maar ook waartoe het goddelijke Leven in ons in staat is.

Daarom belijden wij opnieuw, met meer overtuiging dan ooit: Jezus is onze Verlosser! En niet alleen die van ons, maar van de gehele mensheid en schepping.

Wat zou er gebeuren als we dit evangelie werkelijk gingen geloven én leven?

Maar staat het niet duidelijk in het Nieuwe Testament?

Lezen we in het Nieuwe Testament niet op verschillende plaatsen dat Jezus uit de maagd Maria geboren is en vooral dat hij lichamelijk uit de dood is opgestaan?

Zeker. Maar de vraag is hoe we deze teksten verstaan. Onze traditionele geloofsvoorstellingen hebben grote invloed gehad op de manier waarop het Nieuwe Testament in de loop der eeuwen is vertaald, gelezen en geïnterpreteerd.

Wanneer Paulus over dood en Leven spreekt, bedoelt hij daarmee in de meeste gevallen niet de biologische dood of het lichamelijke levenseinde. Hij spreekt doorgaans over twee verschillende bestaanssferen: de sfeer van dood, waarin verduistering en vergankelijkheid heersen, en de sfeer van Leven, waarin de levengevende Geest werkzaam is.

Neem bijvoorbeeld Romeinen 8:11. Vanuit dit perspectief kunnen we deze tekst als volgt verstaan:

“En als de Geest van Hem Die Jezus uit de sfeer van dood opgewekt heeft, in u woont, zal Hij Die Christus uit de sfeer van dood opgewekt heeft, ook uw sterfelijke lichamen levend maken door Zijn Geest, Die in u woont.”

Jezus was aan het kruis doorgedrongen tot de diepste duisternis van de sfeer van dood (de buitenste duisternis). Juist daar brak de opstandingskracht van Christus definitief door in zijn lichaam en werd zijn sterfelijke lichaam levend gemaakt en getransfigureerd tot een verheerlijkt hemels lichaam.

Zo ontstaat een prachtige parallel tussen wat de Geest in Jezus heeft gedaan en wat diezelfde Geest ook in ons wil doen. Paulus spreekt immers niet over onze reeds gestorven lichamen, maar over onze sterfelijke lichamen die door de Geest levend gemaakt zullen worden.

De opstanding van Jezus is daarmee niet alleen een gebeurtenis uit het verleden, maar de beslissende overwinning van Christus waarin wij allen hier en nu wezenlijk kunnen delen. Zijn lichamelijke verheerlijking opent ook voor ons de weg naar onvergankelijkheid en onsterfelijkheid.

In ons boek God alles in allen – Het evangelie als metamorfose werken we deze manier van Bijbellezen uitgebreid uit. Daar laten we aan de hand van Paulus’ brieven zien hoe het onderscheid tussen de sfeer van dood en de sfeer van Leven een nieuw licht werpt op de betekenis van kruis, opstanding en lichamelijke verheerlijking.


Wil je meer lezen over de argumenten, juist ook vanuit de Bijbel zelf, die een maagdelijke geboorte en een opstanding uit de lichamelijke dood minder waarschijnlijk maken en zij daarom geen noodzakelijke voorwaarden hoeven te zijn om Jezus als Verlosser te erkennen? In de onderstaande twee artikelen gaan we hier dieper op in en laten we zien hoe we het evangelie van verlossing in Christus ten volle kunnen blijven omarmen.

Is Jezus uit een maagd geboren? Een Bijbelse hypothese

Stierf Jezus werkelijk aan het kruis? Een Bijbelse hypothese


Vind je dit artikel waardevol? Deel het gerust met anderen.


Resoneert dit artikel bij je, of roept het vragen op?
Je bent van harte welkom om contact met ons op te nemen — we denken graag met je mee.

Samen bouwen aan bewustwording
Wil je helpen om deze boodschap verder te verspreiden? Met een vrijwillige bijdrage ondersteun je ons werk en maak je nieuwe artikelen mogelijk. Elke bijdrage, groot of klein, helpt ons enorm en wordt van harte gewaardeerd.


Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Schrijf je dan hieronder in voor onze nieuwsbrief.