Van religieus denken naar Christus-bewustzijn
Jezus bracht een radicaal nieuwe boodschap. Waar religie vaak onderscheid maakt tussen mensen, openbaarde hij een werkelijkheid van inclusiviteit, verbondenheid en eenheid. Hij zette bestaande religieuze systemen op hun kop en maakte zichtbaar dat Gods Koninkrijk niet gebouwd wordt op uitsluiting, maar op omarming en insluiting.
Door de eeuwen heen is veel van het religieuze denken dat Jezus juist doorbrak, weer teruggeslopen in de christelijke traditie. Daardoor is er een bedekking ontstaan die ons zicht ontneemt op wie wij als mens werkelijk zijn en op de werkelijkheid van Gods Koninkrijk die hier en nu aanwezig is.
De bedekking van religieus denken
De grootste bedekking die ons zicht belemmert, is religieus denken: leven vanuit dogma’s, leerstellingen en uiterlijke vormen, in plaats vanuit Christus in ons. Dit leidt vaak tot een geloof dat vooral rationeel blijft en waarbij onze rechterhersenhelft voor de emotionele beleving zorgt. We zeggen God te vertrouwen, maar proberen tegelijkertijd zelf de controle vast te houden.
Religieus denken wordt gekenmerkt door voorwaardelijkheid: het idee dat je eerst iets moet doen om iets van God te ontvangen. Denk bijvoorbeeld aan de overtuiging dat je moet geloven in Jezus als offer voor de zonde om bevrijding te ontvangen, dat je God moet aanbidden om Zijn aanwezigheid te ervaren, of dat je eerst iets moet geloven om deel te krijgen aan genezing, voorziening of andere geestelijke zegeningen.
Deze manier van geloven komt voort uit identificatie met de oude mens, het verduisterde bewustzijn dat Paulus het vlees noemt. Vanuit dat perspectief lijkt de mens gebroken, afgescheiden en tekortschietend. Het evangelie richt zich echter niet op het verbeteren van de oude mens, maar op het ontdekken van de nieuwe Mens: Christus in ons.
Wanneer Christus in ons wordt geopenbaard, blijkt dat wij niet leven vanuit tekort, maar vanuit volheid. Niet vanuit afgescheidenheid, maar vanuit eenheid. Daarmee verliest religieus denken zijn fundament.
Valse nederigheid en een verduisterd zelfbeeld
Een tweede vorm van bedekking is wat vaak als nederigheid wordt gezien, maar in werkelijkheid voortkomt uit een onjuist zelfbeeld. Veel mensen hebben geleerd zichzelf in de eerste plaats als zondaar te zien. Dogma’s rondom zondeval en erfzonde hebben deze overtuiging diep verankerd.
Daardoor ontstaat een cultuur waarin mensen zichzelf klein houden. We kennen allemaal uitspraken als: “Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg” of “Denk niet te goed van jezelf.”
Werkelijke nederigheid ontstaat echter niet door jezelf minder te achten, maar door jezelf én de ander te zien vanuit Gods perspectief.
Paulus schrijft dat wij niemand meer naar het vlees kennen:
“Zo kennen wij dan van nu aan niemand naar het vlees. (…) Daarom, als iemand in Christus is, is hij een nieuwe schepping; het oude is voorbijgegaan, zie, alles is nieuw geworden.” (2 Korintiërs 5:16-17)
Wanneer wij niemand meer naar het vlees kennen, kijken we voorbij de bedekking van het verduisterde bewustzijn. We zien dan wat God ziet: een mens die naar Zijn beeld en gelijkenis is geschapen.
Het probleem van de mens is niet dat hij te goed van zichzelf denkt, maar dat hij niet ziet wie hij werkelijk is.
Ieder mens is een unieke en kostbare uitdrukking van God. Ieder mens draagt een bestemming in zich. Ieder mens is geliefd. Wanneer wij onszelf en anderen vanuit dat perspectief leren zien, ontstaat er ruimte om de ander uitnemender te achten dan onszelf zonder in zelfverachting of valse nederigheid te vervallen.
Jezus als openbaring van onze ware identiteit
De diepste bedekking binnen het christendom is misschien wel dat Jezus tussen God en onszelf wordt geplaatst.
Jezus kwam niet om afstand te creëren, maar om te openbaren wie wij werkelijk zijn. Hij liet zien wat het betekent om als mens volledig te leven vanuit eenheid met de Vader. Hij openbaarde niet alleen Gods hart, maar ook de ware bestemming van de mens.
Jezus noemde zichzelf consequent de Mensenzoon. Hij werd ons in alles gelijk en leefde volledig vanuit zijn eenheid met God. Daarmee werd hij zichtbaar als Zoon van God en Licht van de wereld.
Het verborgen mysterie waar Paulus over spreekt, is niet alleen Christus vóór ons, maar vooral Christus in ons:
“Het geheimenis, dat eeuwen en geslachten lang verborgen is geweest, maar nu geopenbaard is aan Zijn heiligen (…) Christus in u, de hoop der heerlijkheid.” (Kolossenzen 1:26-27)
Onze identiteit ligt niet buiten Christus, maar vindt haar oorsprong in Christus. Daarom spreekt Paulus niet alleen over Christus voor ons, maar over Christus in ons.
Alle ellende, verdeeldheid en vervreemding komen uiteindelijk voort uit het feit dat mensen niet zien wie zij werkelijk zijn.
Van verduisterd bewustzijn naar de gezindheid van Christus
“In Christus zijn” betekent leven vanuit het bewustzijn van onze ware identiteit. Het betekent dat de bedekking wordt weggenomen en dat wij leren kijken vanuit de gezindheid van Christus.
Dat vraagt om een bekering, een metanoia: een verandering van bewustzijn. Een overgang van een verduisterde manier van denken naar het Licht van Christus.
Wanneer Christus in ons zichtbaar wordt, hoeven we niet bang te zijn voor hoogmoed. De vrucht van de Geest groeit immers niet uit zelfverheffing, maar uit het besef van eenheid met God en met elkaar.
Johannes verwoordt dit als volgt:
“Al wie belijdt, dat Jezus de Zoon van God is; God blijft in hem en hij in God. En wij hebben de liefde onderkend en geloofd, die God jegens ons heeft. God is liefde, en wie in de liefde blijft, blijft in God en God blijft in hem. Hierin is de liefde bij ons volmaakt geworden, dat wij vrijmoedigheid hebben op de dag des oordeels, want gelijk Hij is, zijn ook wij in deze wereld.” (1 Johannes 4:15-17).
Zoals Hij is, zo zijn ook wij in deze wereld.
De bedekking wordt weggenomen
Paulus beschrijft hoe deze bedekking verdwijnt:
“Wij allen nu, die met een aangezicht, waarop geen bedekking meer is, de heerlijkheid van de Heere als in een spiegel aanschouwen, ondergaan een metamorfose naar hetzelfde beeld, van heerlijkheid tot heerlijkheid, zoals dit door de Geest van de Heere bewerkt wordt.“
De heerlijkheid waar Paulus over spreekt bevindt zich niet buiten ons, maar in het heilige der heiligen van onze tempel: de plaats waar Gods Geest woont.
Wanneer de bedekking van religieus denken wegvalt, zien wij die heerlijkheid als in een spiegel. We kijken niet naar iemand anders. We ontdekken onze ware Christus-identiteit.
Paulus beschrijft een voortdurende metamorfose van heerlijkheid tot heerlijkheid. Die metamorfose vindt plaats naarmate wij ons bewust worden van wie wij werkelijk zijn.
Zolang wij onszelf blijven zien vanuit een verduisterd zelfbeeld, houden wij die metamorfose tegen. Wij veranderen immers altijd naar het beeld dat wij voor ogen hebben.
Daarom roept Paulus op om alles wat ons zicht op Christus verduistert achter ons te laten. Wanneer wij leren leven vanuit Christus in ons, wordt Gods Koninkrijk zichtbaar in en door ons leven.
Het Licht zal zichtbaar worden
De profeet Jesaja zag deze werkelijkheid al:
“Sta op, word verlicht, want uw Licht komt en de heerlijkheid van de HEERE gaat over u op. Want zie, de duisternis zal de aarde bedekken en donkere wolken de volken, maar over u zal de HEERE opgaan en Zijn heerlijkheid zal over u gezien worden. En volken zullen naar uw Licht gaan en koningen naar de glans van uw dageraad. Sla uw ogen op, kijk om u heen en zie: zij allen zijn bijeengekomen, zij komen naar u toe. Uw zonen zullen van verre komen en uw dochters zullen op de heup gedragen worden. Dan zult u het zien en stralen, uw hart zal diep ontzag hebben en zich verruimen, want de menigte van de zee zal zich naar u toekeren, het vermogen van de volken zal naar u toe komen.” (Jesaja 60:1-5)
Wanneer de bedekking verdwijnt en mensen hun ware identiteit ontdekken, wordt het Koninkrijk van God zichtbaar. Dan breekt het Licht door in de wereld en komt de heerlijkheid die altijd al aanwezig was openbaar.
Reflectievragen
- Welke vormen van religieus denken beïnvloeden jouw zelfbeeld nog steeds?
- Zie jij jezelf voornamelijk vanuit tekort en gebrokenheid, of vanuit Christus in jou?
- Wat betekent het voor jou om niemand meer naar het vlees te kennen?
- Welke bedekking verhindert jou om jouw ware identiteit te zien?
- Hoe zou jouw leven veranderen als je werkelijk geloofde dat Christus in jou woont en zichtbaar wil worden?
Resoneert dit artikel bij je, of roept het vragen op?
Je bent van harte welkom om contact met ons op te nemen — we denken graag met je mee.
Samen bouwen aan bewustwording
Wil je helpen om deze boodschap verder te verspreiden? Met een vrijwillige bijdrage ondersteun je ons werk en maak je nieuwe artikelen mogelijk. Elke bijdrage, groot of klein, helpt ons enorm en wordt van harte gewaardeerd.
De administratieve verwerking van je bijdrage verloopt via Coachingspraktijk Overduin.
Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Schrijf je dan hieronder in voor onze blog / infomail.
Één reactie op “De bedekking die ons zicht op onze ware identiteit verduistert”
Dierbare heiligen Peter en Petra,
Deze blog geeft me veel moed en hoop gegeven dat mensen hun heiliging als Gods zonen en dochters uiteindelijk wel zullen gaan inzien …
Als ik denk aan het verhaal toen Adam en Eva hun oorspronkelijke gelijkenis aan God niet (meer) geloofden, geloofden ze toen dat ze wel meer op Hem zou gaan lijken … als ze van het boom van de kennis van goed en kwaad zou gaan eten. Dat was hun toenmalige ´bedekking´ en (tweede) leugen die ze geloofden.
Veel gelovigen denken dat ze steeds meer op Jezus moeten gaan lijken … tegerlijkertijd is de hele mensheid – zoals je zei ‘Christussen’- reeds gelijk … Dat blijkt de huidige ‘bedekking’ te zijn.
Liefde in Christus,
Philip