We leven in een werkelijkheid waarin de tegenstelling tussen vlees en Geest steeds opnieuw zichtbaar wordt. Het is de spanning tussen een menselijk bestaan dat wordt bepaald door het verduisterde bewustzijn en een bestaan waarin het Licht van Christus zichtbaar wordt.
In de periode van de coronacrisis werd deze tegenstelling voor mij op indringende wijze zichtbaar. De manier waarop overheid en samenleving met de crisis omgingen, riep bij mij de vraag op wat er gebeurt wanneer het vertrouwen sterk komt te liggen op menselijk denken, handelen en beheersen.
De Geest: Christus als Licht in ieder mens
Christus is het Licht dat in de wereld komt en ieder mens verlicht.
“Dit was het waarachtige Licht, dat in de wereld komt en ieder mens verlicht.” (Johannes 1:9)
Christus, het Licht van de wereld, verwijst naar de werkelijkheid van Gods Geest die in ons aanwezig is. Paulus noemt dit het geheimenis dat eeuwen en geslachten verborgen is geweest: Christus in ons, de hoop op heerlijkheid (Kolossenzen 1:26-27).
Jezus van Nazareth heeft deze Christus-werkelijkheid zichtbaar gemaakt. In hem werd openbaar wat verborgen was. Maar wat aan het licht kwam, kan in het menselijk bewustzijn opnieuw bedekt raken. Het Licht verdwijnt niet, maar kan wel onder de korenmaat terechtkomen. Het is aanwezig, maar wordt niet gezien.
Het vlees als verduisterd bewustzijn
Zolang het Licht onder de korenmaat blijft, is ons bewustzijn verduisterd. We zien niet dat Christus in ons aanwezig is en leven daarom niet vanuit de Geest, maar vanuit het vlees (Romeinen 8:5-6).
Het vlees staat daarbij voor een bestaanswijze waarin het menselijke denken en handelen bepalend worden. Vanuit het HOOFD menen we de werkelijkheid naar onze HAND te kunnen zetten. Naarmate het bewustzijn verder verduisterd raakt, verdwijnt het zicht op Gods Geest steeds verder naar de achtergrond.
De buitenste duisternis en Gehenna kunnen binnen deze denklijn worden verstaan als beelden van deze verduisterde bestaanswijze: een werkelijkheid waarin het Licht aanwezig is, maar niet wordt waargenomen.
Het vlees — de oude mens — functioneert zo als tegenstander van het bewustzijn van Christus in ons. Hoe meer ons vertrouwen uitsluitend rust op ons eigen denken en handelen, hoe verder de Christus-werkelijkheid buiten ons blikveld raakt. Het vlees wordt daarmee ook tot aanklager: het bewustzijn dat ons verhindert te zien dat wij als mensen naar Gods beeld en gelijkenis zijn geschapen.
Het teken van het beest: HOOFD en HAND
Ook het beest uit Openbaring kan binnen deze lijn worden verstaan als beeld van een werkelijkheid waarin het vlees, de oude mens en het verduisterde bewustzijn allesbepalend zijn geworden. Opvallend is dat het teken van het beest verbonden wordt met HOOFD en HAND: denken en handelen.
Vanuit deze lezing gaat het beeld van het beest daarom niet in de eerste plaats over een gebeurtenis waarvan mensen zouden moeten ontsnappen, maar over een werkelijkheid waarin het menselijke denken en handelen losraakt van het bewustzijn van Gods aanwezigheid.
De roeping is dan om midden in de duisternis het Licht zichtbaar te maken. Juist wanneer denken en handelen steeds meer op zichzelf komen te staan, wordt zichtbaar hoe noodzakelijk het is dat het Licht van Christus op de kandelaar staat.
Het coronabeleid als beeld van menselijk beheersingsdenken
Tijdens de coronacrisis werd voor mij zichtbaar hoe sterk het vertrouwen kwam te liggen op het vermogen om vanuit het intellect — het HOOFD — een complexe werkelijkheid naar onze HAND te zetten.
Ik zag daarin een indringend voorbeeld van menselijk beheersingsdenken. Het vertrouwen kwam sterk te liggen bij kennis, controle en het vermogen de omstandigheden zoveel mogelijk te sturen.
Tegelijk werden de gevolgen van de crisis en de genomen maatregelen zichtbaar in financiële problemen, psychische nood en spanning in de samenleving.
Juist daarin werd voor mij zichtbaar wat er kan gebeuren wanneer het HOOFD en de HAND bepalend worden en het bewustzijn van een diepere werkelijkheid naar de achtergrond verdwijnt.
Van vlees naar Geest
De weg van beheersing vanuit het vlees kan uiteindelijk geen volledige bevrijding brengen. Niet ons menselijke vermogen om alles te controleren, maar Christus in ons is de hoop op heerlijkheid.
De Geest die in ons woont, is volgens Paulus zelfs verbonden met de uiteindelijke verheerlijking van ons lichaam (Romeinen 8:11; Filippenzen 3:21). Het perspectief is niet noodzakelijk eerst ontkleed te worden door de lichamelijke dood, maar overkleed te worden met onsterfelijkheid.
“Want ook wij, die in deze tent zijn, zuchten terwijl we bezwaard zijn, omdat wij niet ontkleed, maar overkleed willen worden, opdat het sterfelijke door het leven wordt verslonden. Hij nu Die ons hiervoor heeft gereedgemaakt, is God, Die ons ook het onderpand van de Geest gegeven heeft.” (2 Korintiërs 5:4-5)
Daarmee ligt onze uiteindelijke gezondheid en heelheid niet in menselijke beheersing alleen, maar in Gods Leven. Wanneer Christus in ons volledig openbaar wordt, bereikt het Christus-Leven ook lichamelijk zijn bestemming in verheerlijking.
Zolang wij menen dat ons eigen denken en handelen ons uiteindelijk zullen redden, blijft het Licht onder de korenmaat. Jezus verbindt het verlichte lichaam daarom rechtstreeks met de manier waarop wij zien:
“De lamp van het lichaam is het oog; als dan uw oog oprecht is, zal heel uw lichaam verlicht zijn.” (Mattheüs 6:22)
De beweging van vlees naar Geest is daarmee een beweging van verduistering naar Licht: van een bestaan dat wordt beheerst door het menselijke denken naar een bewustzijn dat ontwaakt voor de goddelijke werkelijkheid waarin wij leven.
Zonen en dochters van God in de politiek
Jezus kwam om blinde ogen te openen, gevangenen uit de duisternis naar het Licht te brengen en gebrokenen in vrijheid heen te zenden (Lukas 4:18-19).
Ook de schepping zucht en wacht op het openbaar worden van de zonen en dochters van God. Zij zijn geroepen hun Licht midden in deze wereld te laten schijnen. Niet door uit de wereld weg te vluchten, maar door midden in haar structuren zichtbaar te maken wat leven vanuit de Geest betekent.
Daarom zijn ook in de politiek mensen nodig die vanuit dit bewustzijn durven leven en handelen. Mensen die beleid en maatschappelijke ontwikkelingen tegen het Licht durven houden en oog houden voor menselijke waardigheid, vrijheid en vrede.
De overheid is geroepen dienares te zijn ten goede, gericht op het bevorderen en bewaken van vrede — shalom — voor alle mensen. Juist daar mag zichtbaar worden dat niet angst, controle en beheersing het laatste woord hebben, maar het Licht.
Christus in ons is de hoop op heerlijkheid.
Reflectievragen
- Waar merk je in je eigen leven dat je vooral vanuit controle, denken en handelen probeert de werkelijkheid naar je hand te zetten?
- Waar herken je de beweging van een verduisterd bewustzijn naar het Licht in je eigen leven?
- Hoe kan het Licht van Christus door jouw leven zichtbaar worden zonder dat je voor de duisternis om je heen wegvlucht?
Resoneert dit artikel bij je, of roept het vragen op?
Je bent van harte welkom om contact met ons op te nemen — we denken graag met je mee.
Samen bouwen aan bewustwording
Wil je helpen om deze boodschap verder te verspreiden? Met een vrijwillige bijdrage ondersteun je ons werk en maak je nieuwe artikelen mogelijk. Elke bijdrage, groot of klein, helpt ons enorm en wordt van harte gewaardeerd.
Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Schrijf je dan hieronder in voor onze nieuwsbrief.
2 reacties op “De strijd tussen vlees en Geest: van verduisterd bewustzijn naar het Licht”
Woorden naar mijn hart! Ken je de studies van Cees Noordzij van in Geest en Waarheid? Sommige stukken uit de tekst doen mij heel erg daaraan denken. Zijn overigens ook prachtige studies! https://www.in-geest-en-waarheid.nl/
Nee, die studies ken ik niet. Ik zal er eens naar kijken.