Over ziekte, genezing en het Koninkrijk van God
Naar aanleiding van de video ‘Kunnen christenen ziekten wegsturen in Jezus’ naam?’, waarin Wilkin van de Kamp spreekt over het verschil tussen genezing en bevrijding, wil ik enkele gedachten delen over ziekte, genezing en Gods wil.
Mocht je de video nog niet gezien hebben, dan is het uiteraard handig om dat eerst te doen.
Van de Kamp zegt in de video:
“Bij genezing is er een afhankelijkheid van wat God wil.“
Daarmee wordt de mogelijkheid opengelaten dat God iemand niet wil genezen, bijvoorbeeld omdat ziekte een bepaald doel zou dienen of omdat het moment van genezing nog niet gekomen is. Maar wat doet zo’n gedachte met ons godsbeeld?
Welke liefdevolle vader zou zijn kind ziek laten wanneer hij de mogelijkheid heeft om het te genezen? Jakobus schrijft:
“Is iemand onder u ziek? Laat hij dan de ouderlingen van de gemeente bij zich roepen en laten die voor hem bidden (…) en het gelovige gebed zal de zieke behouden.” Jakobus 5:14-15)
Jakobus suggereert hier niet dat God ziekte soms bewust in stand houdt omdat deze een hoger doel zou dienen. Het uitgangspunt is herstel.
Passen we het evangelie aan onze ervaring aan?
Het probleem ontstaat wanneer onze praktijk het uitgangspunt wordt voor onze theologie. We zien dat lang niet iedereen geneest en zoeken vervolgens een verklaring waarom dat zo is. Een mogelijke conclusie wordt dan: blijkbaar is genezing niet altijd Gods wil.
Maar daarmee dreigen we het evangelie aan te passen aan onze ervaring, terwijl de beweging juist andersom zou moeten zijn: onze ervaring mag voortdurend worden bevraagd vanuit de werkelijkheid van het Koninkrijk van God.
Wanneer onze praktijk nog niet overeenkomt met wat we bij Jezus en in Handelingen zien, is dat geen reden om de verwachting van het evangelie naar beneden bij te stellen. Het nodigt ons juist uit om dieper te onderzoeken hoe wij het evangelie verstaan en verkondigen.
Durven we onze vertrouwde geloofssystemen werkelijk te bevragen? Zolang oude theologische kaders bepalend blijven voor ons denken, kunnen zij ons zicht op de volle reikwijdte van het evangelie beperken.
Is ziekte natuurlijk of geestelijk?
Een tweede punt is het onderscheid dat vaak wordt gemaakt tussen ziekten met een ‘geestelijke oorzaak’ en ziekten met een ‘natuurlijke oorzaak’. Daarachter ligt vaak een breder dualisme: het natuurlijke wordt tegenover het geestelijke of bovennatuurlijke geplaatst.
Maar de zichtbare en onzichtbare werkelijkheid staan niet los van elkaar. Het zichtbare vindt zijn oorsprong in het onzichtbare. De schepping is geen niet-geestelijke werkelijkheid waar God zo nu en dan bovennatuurlijk in ingrijpt. Alles bestaat vanuit en in de goddelijke werkelijkheid.
Daarom kunnen lichaam, ziel en geest uiteindelijk niet van elkaar worden losgemaakt. Wat zich lichamelijk manifesteert, staat niet buiten de geestelijke werkelijkheid waarvan wij deel uitmaken.
Ziekte kan vanuit dat perspectief worden verstaan binnen de bredere werkelijkheid van een mensheid en schepping die nog onder invloed staan van verduistering, vergankelijkheid en dood. Genezing is daarom meer dan alleen lichamelijk herstel: zij is een manifestatie van heelheid en Leven.
In die zin draagt iedere werkelijke genezing het karakter van bevrijding: het Christus-Leven wordt zichtbaar waar ziekte en vergankelijkheid terrein verliezen.
Jonge wijn vraagt om nieuwe zakken
Misschien ligt een belangrijke oorzaak van de beperkte resultaten van veel genezingsbedieningen wel hierin: we schenken de jonge wijn van het Koninkrijk nog te vaak in oude zakken.
Wanneer het evangelie vermengd blijft met het zuurdesem van wet, schuld, angst, oordeel en scheiding, blijft ook ons bewustzijn daardoor gevormd. Jezus waarschuwde dat nieuwe wijn en oude zakken niet samengaan.
Dat betekent nadrukkelijk niet dat de verantwoordelijkheid voor uitblijvende genezing bij de zieke moet worden gelegd. Mensen mogen nooit de boodschap krijgen dat zij niet genezen omdat zij verkeerd denken of te weinig geloof hebben.
De vraag moet allereerst worden gesteld aan degenen die het evangelie verkondigen en genezing bedienen: welke boodschap dragen wij eigenlijk over?
Wanneer het evangelie steeds meer wordt bevrijd van het zuurdesem van de wet, ontstaat ruimte voor de boodschap van het Koninkrijk om werkelijk vrucht te dragen. De stenen en distels verdwijnen uit de grond en het zaad kan wortelen.
Genezing als teken van de komende heerlijkheid
Het evangelie richt zich niet alleen op onze ‘ziel’, maar op de hele mens. Ook het lichaam deelt in Gods bedoeling met de schepping.
Paulus spreekt daarom niet over een uiteindelijke ontsnapping uit het lichaam, maar over de verheerlijking ervan. De bestemming van de mens is niet lichameloosheid, maar transfiguratie: het vergankelijke wordt bekleed met onvergankelijkheid.
Genezing is vanuit dat perspectief een teken van die werkelijkheid. Waar herstel doorbreekt, wordt iets zichtbaar van het Koninkrijk van God dat hier en nu reeds aanwezig is en uiteindelijk heel de schepping zal omvatten.
Daarom hoeven we onze verwachting niet aan te passen aan wat we vandaag om ons heen zien. We mogen onze visie juist blijven richten op Gods bedoeling: Leven, heelheid en uiteindelijk de verheerlijking van mens en schepping.
Reflectievragen
- Wat betekent het voor jou om genezing te zien als een teken van de uiteindelijke verheerlijking van mens en schepping?
- Wordt jouw beeld van Gods wil rond ziekte vooral bepaald door het evangelie of door wat je in de praktijk ziet?
- Wat gebeurt er met ons godsbeeld wanneer we zeggen dat God ziekte soms bewust in stand houdt?
- In hoeverre maak jij nog onderscheid tussen een ‘natuurlijke’ en een ‘geestelijke’ werkelijkheid?
- Welke oude geloofskaders kunnen ons zicht op genezing en het Koninkrijk van God beperken?
Resoneert dit artikel bij je, of roept het vragen op?
Je bent van harte welkom om contact met ons op te nemen — we denken graag met je mee.
Samen bouwen aan bewustwording
Wil je helpen om deze boodschap verder te verspreiden? Met een vrijwillige bijdrage ondersteun je ons werk en maak je nieuwe artikelen mogelijk. Elke bijdrage, groot of klein, helpt ons enorm en wordt van harte gewaardeerd.
De administratieve verwerking van je bijdrage verloopt via Coachingspraktijk Overduin.
Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Schrijf je dan hieronder in voor onze nieuwsbrief.