Het kruis brengt de diepste duisternis aan het Licht
Waarom liet Jezus zich kruisigen? De reden was om de diepste duisternis in de mens aan het Licht te brengen, zodat wij daarmee kunnen afrekenen.
Die diepste duisternis bestaat uit veroordeling op grond van de kennis van goed en kwaad. De meest extreme vorm daarvan is dat wij iemand dood wensen — of daadwerkelijk doden — omdat die ander niet voldoet aan onze verwachtingen en maatstaven van wat goed is.
Jezus kon deze duisternis aan het Licht brengen omdat hij er zelf volledig van bevrijd was. Hij kende geen wrok, bitterheid, haat of veroordeling. Hij maakte de volmaakte Liefde van de Vader zichtbaar. Daarom bad hij aan het kruis:
“Vader, vergeef het hun, want ze weten niet wat ze doen.” (Lukas 23:34)
Het Koninkrijk van God vraagt om een ander bewustzijn
Willen we werkelijk het Koninkrijk van God op aarde zichtbaar zien worden, dan zullen we moeten afrekenen met de bittere pil in ons eigen leven: veroordeling op grond van de kennis van goed en kwaad.
Ons bewustzijn moet worden gereinigd van deze dode werken. Juist het kruis houdt ons daarbij een spiegel voor. Wanneer we kijken naar het bloed dat daar vergoten werd en de Liefde die Jezus daartegenover stelde werkelijk op waarde leren schatten, wordt zichtbaar hoe diep het patroon van oordeel en veroordeling in de mens geworteld is.
Tegelijk roept het kruis de vraag op welk beeld van God daar voor ons zichtbaar wordt. Had God werkelijk de dood van Jezus nodig om mensen te kunnen vergeven, of wordt aan het kruis juist zichtbaar hoe menselijke veroordeling en goddelijke genade tegenover elkaar komen te staan?
Een visie op het kruis waarin Gods bevrijding afhankelijk wordt gemaakt van de dood van Jezus, raakt daarmee volgens mij niet de kern van het evangelie.
“Maar ik maak u bekend, broeders, dat het Evangelie dat door mij verkondigd is, niet naar de mens is.” (Galaten 1:11)
Het kruis en menselijke gerechtigheid
Wanneer vergeving van zonden volledig wordt verstaan vanuit veroordeling op grond van de kennis van goed en kwaad, ontstaat een juridisch patroon.
De redenering is dan: er is een wet die ons schuldig verklaart. Jezus draagt onze schuld en wanneer wij dat geloven, ontvangen wij vergeving van onze overtredingen van die wet.
Dat weerspiegelt de manier waarop mensen binnen een rechtsorde met schuld en overtreding omgaan: op overtreding volgt een consequentie en iemand moet de prijs dragen.
Aan het kruis laat Jezus echter de genade van Christus zien:
“Vader, vergeef het hun, want ze weten niet wat ze doen.” (Lukas 23:34)
Iedereen ontvangt vergeving, ongeacht wie we zijn en wat we hebben gedaan. Niet dankzij het kruis, maar ondanks het kruis.
Van de duisternis naar het Koninkrijk van het Licht
Alle ellende en narigheid in deze wereld komt voort uit de kennis van goed en kwaad. Daardoor is de mensheid onder de vloek van zonde en dood terechtgekomen. Zolang wij vanuit deze kennis blijven leven, blijven we in de duisternis en daarmee onder de heerschappij van zonde en dood.
Het evangelie van het Koninkrijk verkondigt daarom de beweging waarin mensen vanuit de duisternis worden overgebracht in het Koninkrijk van het Licht.
We komen niet in het Koninkrijk van het Licht door alleen te weten dat onze zonden vergeven zijn. Onze zonden zijn symptomen van een dieper probleem: een verduisterd bewustzijn.
Wanneer we Jezus uitsluitend zien als degene die onze schuld heeft gedragen zodat wij vergeving kunnen ontvangen, terwijl we ondertussen onszelf en anderen blijven veroordelen op grond van de kennis van goed en kwaad, verandert er wezenlijk niets aan dat bewustzijn. Dan blijft het diepere probleem van de mens verborgen.
Het kruis als spiegel van het zondebokpatroon
Het kruis waaraan Jezus hing, houdt ons een spiegel voor. Het opent onze ogen voor het vernietigende patroon van wet – overtreding – offer – vergeving, dat is gebaseerd op de kennis van goed en kwaad.
Het is het oude patroon van oog om oog en tand om tand: kwaad met kwaad vergelden.
Dit zondebokpatroon herhaalt zich voortdurend in het menselijke bewustzijn. Iemand moet schuldig zijn. Iemand moet boeten. Iemand moet de prijs betalen.
Juist aan het kruis wordt zichtbaar waartoe dit patroon uiteindelijk leidt.
Wanneer dit zondebokpatroon vanuit het onbewuste aan het Licht komt en wij ermee afrekenen, gaan onze ogen open voor het Koninkrijk van God.
Genade dankzij het kruis of ondanks het kruis?
Gods genade is genoeg. Niet dankzij het kruis, maar ondanks het kruis.
Deze genade nodigt ons uit om hetzelfde zichtbaar te maken wat Jezus aan het kruis liet zien: stoppen met oordelen en veroordelen op grond van de kennis van goed en kwaad.
Daaruit ontstaat volmaakte inclusiviteit.
Niemand — maar dan ook niemand — zal buiten de boot vallen.
“Christus is alles en in allen.” (Kolossenzen 3:11)
“Opdat God alles in allen zal zijn.” (1 Korintiërs 15:28)
Reflectievragen
- In hoeverre kijk jij naar jezelf en anderen vanuit de kennis van goed en kwaad?
- Wat verandert er wanneer je het kruis niet ziet als Gods eis, maar als een spiegel van menselijke duisternis?
- Waar word jij uitgedaagd om genade te laten spreken in plaats van oordeel?
Resoneert dit artikel bij je, of roept het vragen op?
Je bent van harte welkom om contact met ons op te nemen — we denken graag met je mee.
Samen bouwen aan bewustwording
Wil je helpen om deze boodschap verder te verspreiden? Met een vrijwillige bijdrage ondersteun je ons werk en maak je nieuwe artikelen mogelijk. Elke bijdrage, groot of klein, helpt ons enorm en wordt van harte gewaardeerd.
Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Schrijf je dan hieronder in voor onze nieuwsbrief.