Klik hier als je deel één nog niet gelezen hebt.
Klik hier als je deel twee nog niet gelezen hebt.
“…mannen en vrouwen die van die Weg waren.”
(Handelingen 9:2)
“Deze liep Paulus en ons achterna en riep: Deze mensen zijn dienstknechten van de allerhoogste God, die u de Weg tot zaligheid verkondigen.”
(Handelingen 16:17)
“Toen Priscilla en Aquila hem gehoord hadden, namen zij hem bij zich en legden hem de Weg van God nauwkeuriger uit.”
(Handelingen 18:26)
Het volgen van de Weg
Jezus ging vrijwillig de weg van het kruis.
Midden in geweld bleef hij trouw aan Liefde.
Hij beantwoordde afwijzing niet met afwijzing en geweld niet met geweld. Vanuit menselijk perspectief lijkt het kruis een dieptepunt van zinloos geweld. Toch wordt juist daar iets zichtbaar van de Weg van Gods Koninkrijk.
Een Weg die door duisternis heen naar Licht voert.
Door sterven heen naar Leven.
Door verlies heen naar heerlijkheid.
Het kruis nodigt ons daarom niet alleen uit om te ontvangen wat in Jezus zichtbaar wordt, maar ook om de Weg te gaan die hij heeft geopenbaard.
Navolging betekent dat het Christus-Leven steeds meer gestalte krijgt in onze manier van denken, handelen en liefhebben.
Geloof in Jezus krijgt zo ook de betekenis van vertrouwen.
Vertrouwen op de Weg die hij heeft laten zien.
En leren wandelen vanuit dezelfde Geest die in hem zichtbaar werd.
Volgers van de Weg
De eerste volgelingen van Jezus werden opvallend genoeg niet in de eerste plaats “christenen” genoemd.
In Handelingen worden zij verschillende keren aangeduid als mensen van de Weg.
Dat woord zegt iets wezenlijks.
Het evangelie gaat niet alleen over wat wij geloven, maar ook over een manier van leven.
Een Weg die ons hele bestaan omvat.
Daarom begint navolging met metanoia: een fundamentele verandering van denken en bewustzijn.
Onze geestelijke ogen gaan open.
We gaan anders kijken naar God.
Anders naar onszelf.
Anders naar de ander.
En anders naar de werkelijkheid waarin wij leven.
Die verandering vindt niet in één moment volledig plaats.
Het is een weg van bewustwording, groei en volharding.
Een doorgaande beweging waarin verduisterde patronen steeds meer plaatsmaken voor het Christus-Licht.
De boodschap van de Weg
In deel twee kwamen drie bekende manieren van spreken over het kruis aan bod:
verzoening door voldoening,
Christus Victor,
en radicale genade.
Deze perspectieven leggen ieder verschillende accenten.
In dit laatste deel kijken we naar een andere dimensie:
Wat betekent het kruis voor onze eigen manier van leven?
Wat gebeurt er wanneer het kruis niet alleen iets is waarover we geloven, maar ook een Weg die ons uitnodigt tot deelname?
Dan komen drie bewegingen naar voren.
Liefde in plaats van vergelding.
Licht in plaats van verduistering.
En actieve deelname aan het Christus-Leven.
Liefde die het kwaad niet beantwoordt met kwaad
Een belangrijk aspect van het kruis is de openbaring van Gods Liefde.
Paulus schrijft:
“De liefde rekent het kwaad niet toe.”
(1 Korintiërs 13)
Aan het kruis klinkt:
“Vader, vergeef het hun, want zij weten niet wat zij doen.”
Juist midden in geweld blijft Jezus leven vanuit Liefde.
Dat maakt het kruis tot een indringende uitnodiging.
Hoe kijken wij naar mensen die ons pijn doen?
Hoe reageren wij wanneer ons onrecht wordt aangedaan?
Wat gebeurt er in ons wanneer angst, boosheid of vergelding opkomen?
De Weg van Jezus nodigt ons uit om niet automatisch te reageren vanuit dezelfde geest als het kwaad dat ons tegemoetkomt.
Dat betekent niet dat kwaad ontkend wordt.
Ook verantwoordelijkheid, grenzen en recht blijven belangrijk.
Maar we leren mensen niet volledig te reduceren tot hun daden.
Zelfs waar mensen ernstig kwaad doen, kunnen angst, verduistering en vervreemding diep werkzaam zijn.
De Weg van het Koninkrijk nodigt ons uit om die werkelijkheid onder ogen te zien zonder zelf opnieuw door haat en vergelding gevormd te worden.
Het kwaad overwinnen zonder het te vermenigvuldigen
Ook het beeld van Christus Victor krijgt vanuit de Weg een praktische betekenis.
Het kwaad is werkelijk.
Geweld is werkelijk.
Onrecht is werkelijk.
De gevolgen ervan kunnen diep ingrijpend zijn.
Maar het kruis laat zien dat kwaad niet noodzakelijk met nieuw kwaad hoeft te worden beantwoord.
Jezus doorbreekt de keten.
Hij weigert zich te laten vormen door dezelfde machten die hem vernietigen.
Daarmee stelt het kruis ook een vraag aan onszelf.
Waar leven patronen van angst, vijandschap en vergelding nog in ons?
Waar kijken wij vanuit “wij tegenover zij”?
Waar maken wij de ander tot vijand?
De strijd tegen het kwaad speelt zich daarom niet alleen buiten ons af.
We worden ook uitgenodigd om alles wat in onszelf voortkomt uit verduistering in het Licht te brengen.
Niet om kwaad te ontkennen.
Maar om te voorkomen dat het zich door ons heen vermenigvuldigt.
De werkelijkheid van radicale genade
Een derde belangrijk accent is genade.
Vanuit Gods perspectief is Zijn trouw aan de schepping nooit verdwenen.
Ons bestaan blijft in Hem geworteld.
De fundamentele verbondenheid tussen God en mens hoeft daarom niet eerst door ons tot stand gebracht te worden.
Maar onze ervaring daarvan kan diep verduisterd zijn.
Juist daar krijgt verlossing betekenis.
Het Christus-Licht opent onze ogen voor de werkelijkheid waarin wij al gedragen worden.
Wanneer Jezus aan het kruis zegt:
“Het is volbracht”
wordt midden in de diepste duisternis zichtbaar dat Gods Koninkrijk niet verdwenen is.
Zelfs wanneer alles uiterlijk lijkt te spreken van nederlaag, blijft Gods werkelijkheid aanwezig.
Dat is een krachtige uitnodiging om anders te leren kijken.
Leren zien wat verborgen is
De Weg van Jezus leert ons niet om de zichtbare werkelijkheid te ontkennen.
Gebrokenheid is werkelijk.
Lijden is werkelijk.
Dood is werkelijk.
Maar zij vormen niet de diepste werkelijkheid en ook niet het laatste woord.
Paulus schrijft:
“Wij houden onze ogen immers niet gericht op de dingen die men ziet, maar op de dingen die men niet ziet.”
(2 Korintiërs 4:18)
Dat betekent niet dat we de aarde ontvluchten.
Het betekent dat we leren kijken vanuit Gods werkelijkheid.
De hele schepping wordt gedragen door Gods aanwezigheid.
Zijn heerlijkheid is niet afwezig omdat wij haar niet altijd zien.
Christus-bewustzijn opent onze geestelijke ogen voor het Koninkrijk dat hier en nu volledig aanwezig is.
Dat verandert onze manier van kijken.
We leren Gods aanwezigheid herkennen waar we vroeger alleen duisternis zagen.
We leren in de ander meer te zien dan gedrag, angst of gebrokenheid.
En we ontdekken dat Christus ook in ons zichtbaar wil worden.
Metanoia → mindshift → metamorfose
Daarmee komen de drie centrale woorden van deze serie bij elkaar.
Metanoia.
Een verandering van denken.
Mindshift.
Een fundamentele verschuiving in onze manier van waarnemen.
Metamorfose.
Een innerlijke transformatie waarin het Christus-Leven steeds meer gestalte krijgt.
Die beweging loopt door ons hele bestaan heen.
We leren anders denken.
Anders reageren.
Anders liefhebben.
Anders omgaan met pijn en onrecht.
Anders kijken naar God en mens.
Paulus schrijft:
“Werk aan uw eigen zaligheid met vrees en beven, want het is God Die in u werkt, zowel het willen als het werken.”
(Filippenzen 2:12-13)
Daarin komen twee werkelijkheden samen.
Wij worden geroepen om deel te nemen.
En tegelijk is het God Die in ons werkt.
Navolging is daarom geen poging om onszelf te redden.
Het is meebewegen met het goddelijke Leven dat in ons werkzaam is.
Christus staat op in ons leven
Wanneer verduisterde patronen losgelaten worden, ontstaat ruimte voor iets nieuws.
Christus wordt zichtbaar.
Niet doordat Christus eerst afwezig was.
Maar doordat de bedekking wijkt.
We worden ons bewust van Christus in ons.
Vanuit dat Christus-bewustzijn leren we steeds meer leven vanuit onze Christus-identiteit.
Dat krijgt heel concrete vormen.
Liefde waar haat vanzelfsprekend leek.
Vergeving waar bitterheid zich wilde vastzetten.
Vrede waar angst regeerde.
Verbondenheid waar scheiding werd ervaren.
Moed waar verlamming heerste.
Zo wordt opstanding meer dan een gebeurtenis die wij alleen in het verleden gedenken.
De opstandingskracht van Christus krijgt gestalte in het hier en nu.
De Weg naar Leven
Jezus zegt:
“De poort is nauw en de Weg is smal die naar het leven leidt.”
(Mattheüs 7:14)
De Weg vraagt aandacht.
Bewustwording.
Volharding.
Het loslaten van patronen waaraan we misschien jarenlang gewend zijn geraakt.
Daarom is navolging niet altijd eenvoudig.
Maar de smalle Weg is geen boodschap van uitsluiting.
Wat zichtbaar wordt in mensen die leren leven vanuit het Christus-Leven, wijst juist vooruit naar Gods bedoeling met de hele schepping.
Paulus schrijft dat de schepping reikhalzend uitziet naar het openbaar worden van de kinderen van God.
Hun openbaar worden staat niet los van de schepping.
Het is verbonden met haar uiteindelijke bevrijding uit de vergankelijkheid.
Van innerlijke verandering naar kosmische voltooiing
De Weg eindigt daarom niet bij persoonlijke groei.
De beweging van het evangelie is kosmisch.
Hetzelfde Christus-Leven dat in ons zichtbaar wordt, wijst vooruit naar de bevrijding van de hele schepping.
Paulus spreekt over een schepping die zucht onder vergankelijkheid en uitziet naar vrijheid.
Ook ons lichamelijke bestaan maakt daarvan deel uit.
De innerlijke metamorfose die nu al begint, wijst uiteindelijk naar de lichamelijke transfiguratie waarin het vergankelijke met onvergankelijkheid wordt bekleed.
Zo loopt de Weg:
van bewustwording naar metamorfose,
van metamorfose naar heerlijkheid,
van persoonlijke vernieuwing naar kosmische voltooiing.
Niet omdat wij die voltooiing zelf tot stand brengen.
Maar omdat Gods Geest de schepping naar haar bestemming draagt.
Het is volbracht — volg de Weg
Aan het kruis zegt Jezus:
“Het is volbracht.”
Maar kort daarvoor had hij steeds opnieuw geroepen:
“Volg Mij.”
Die twee hoeven niet tegenover elkaar te staan.
Juist wat in Jezus zichtbaar en voltooid wordt, opent voor ons een Weg van deelname.
We hoeven zijn weg niet te herhalen.
Maar we worden wel uitgenodigd om vanuit dezelfde Liefde te leven.
Om ons denken te laten vernieuwen.
Om onze geestelijke ogen te laten openen.
Om patronen van angst, oordeel en vergelding los te laten.
Om het Christus-Leven in ons zichtbaar te laten worden.
Dat is de radicale mindshift waartoe het kruis uitnodigt.
Niet alleen geloven dat Jezus een Weg is gegaan.
Maar zelf leren wandelen op de Weg.
Niet om Gods Koninkrijk tot stand te brengen.
Maar om hier en nu te leren leven vanuit het Koninkrijk dat volledig aanwezig is.
Van duisternis naar Licht.
Van ego naar Christus-bewustzijn.
Van vergankelijkheid naar de hoop op onvergankelijkheid.
Totdat uiteindelijk heel de schepping deelt in de vrijheid en heerlijkheid waarop zij wacht.
“Maar in die tijd ontstond er een niet geringe opschudding over de Weg.”
(Handelingen 19:23)
En Paulus zegt:
“Maar dit erken ik voor u: dat ik volgens die Weg, die zij een sekte noemen, op die manier de God van de vaderen dien.”
(Handelingen 24:14)
Reflectievragen
- Waar merk jij dat je ego nog invloed heeft op hoe je naar anderen kijkt of handelt?
- Waar word jij uitgenodigd om Gods aanwezigheid en heerlijkheid te herkennen, ook midden in een gebroken werkelijkheid?
- Wat betekent het concreet voor jou om dagelijks oude patronen los te laten en de Weg van Jezus te volgen?
Resoneert dit artikel bij je, of roept het vragen op?
Je bent van harte welkom om contact met ons op te nemen — we denken graag met je mee.
Samen bouwen aan bewustwording
Wil je helpen om deze boodschap verder te verspreiden? Met een vrijwillige bijdrage ondersteun je ons werk en maak je nieuwe artikelen mogelijk. Elke bijdrage, groot of klein, helpt ons enorm en wordt van harte gewaardeerd.
Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Schrijf je dan hieronder in voor onze nieuwsbrief.
Één reactie op “Het kruis vraagt om een radicale mindshift: wat betekent ‘Het is volbracht’? (deel 3 van 3)”
Lastige uitleg af en toe. Kan niet alles oppikken in een keer.
Wil wel vervolg meekrijgen graag.