In dit artikel ga ik in op een uitspraak van Jezus die, door de gangbare vertaling, vaak verkeerd wordt begrepen — met verstrekkende gevolgen voor hoe we het evangelie zien.
“Meent niet, dat ik gekomen ben om de wet of de profeten te ontbinden; Ik ben niet gekomen om te ontbinden, maar om te vervullen (Grieks: plêrôsai).” (Matteüs 5:17)
Veel christenen lezen hierin dat Jezus de wet in onze plaats vervuld zou hebben, waardoor wij er niet langer aan gebonden zouden zijn. Genade wordt dan tegenover de wet geplaatst: de wet als vloek, genade als bevrijding daarvan. Maar wie doorleest, merkt dat Jezus zelf een heel andere richting wijst.
“Want voorwaar, ik zeg u: Eer de hemel en de aarde vergaat, zal er niet een jota of een tittel vergaan van de wet, eer alles zal zijn geschied. Wie dan één van de kleinste dezer geboden ontbindt en de mensen zo leert, zal zeer klein heten in het Koninkrijk der hemelen; doch wie ze doet en leert, die zal groot heten in het Koninkrijk der hemelen. Want ik zeg u: Indien uw gerechtigheid niet overvloedig is, meer dan die der schriftgeleerden en Farizeeen, zult gij het Koninkrijk der hemelen voorzeker niet binnengaan.” (Matteüs 5:18-20)
Hier koppelt Jezus de wet direct aan het binnengaan van het Koninkrijk van God — niet als iets dat afgeschaft of vervuld is, maar als iets dat volledig intact blijft.
De misvatting rond ‘vervullen’
De spanning in vers 17 ontstaat door de vertaling van het Griekse plêrôsai. Dit wordt vaak gelezen als: “in onze plaats vervullen”. Vanuit die interpretatie ontstaat een evangelie waarin de mens schuldig staat tegenover de wet, Jezus die schuld draagt, en wij daardoor juridisch rechtvaardig worden verklaard.
Maar dit denken blijft geworteld in dezelfde structuur van de wet. Gerechtigheid blijft dan gebaseerd op prestaties — alleen niet meer die van ons, maar die van Jezus.
“Gij maakt Christus inactief, als gij door de wet gerechtigheid verwacht; buiten de genade staat gij.” (Galaten 5:4)
Het evangelie van het Koninkrijk van God (hier en nu) gaat echter niet over juridische vrijspraak, maar over bevrijding uit een verduisterd bewustzijn dat zichzelf als los van — en schuldig tegenover God ziet.
Jezus herstelt de wet — Hij schaft haar niet af
Wat Jezus duidelijk maakt, is dat hij niet gekomen is om de wet af te schaffen of voor ons te “vervullen”, maar om haar in haar volle betekenis te herstellen. De Farizeeën en Schriftgeleerden hadden de wet namelijk zo aangepast dat zij binnen menselijke mogelijkheden leek te passen.
Jezus doorbreekt dat volledig. Hij maakt duidelijk dat er niets van de wet afgedaan kan worden en dat zelfs het kleinste gebod betekenis houdt. Tegelijk legt hij de lat hoger dan ooit: een gerechtigheid die verder gaat dan uiterlijke naleving.
Daarmee maakt Jezus zichtbaar wat essentieel is: vanuit het vlees — een verduisterd bewustzijn — is het onmogelijk om de wet werkelijk te vervullen.
De wet en het Koninkrijk van God
Jezus’ woorden laten geen ruimte voor de gedachte dat hij de wet “voor ons” heeft vervuld zodat wij dat niet meer hoeven. Integendeel: hij wijst op een werkelijkheid waarin de mens zelf volledig in overeenstemming komt met de wet — samengevat in het gebod van de Liefde.
In het vervolg van Matteüs 5 (verzen 21–47) scherpt Jezus de wet verder aan:
“Gij hebt gehoord dat…, maar Ik zeg u…“
Hij maakt duidelijk dat het niet gaat om uiterlijke gedragingen, maar om de innerlijke staat van het hart. De wet wordt niet lichter, maar dieper.
“Gij dan zult volmaakt zijn, gelijk uw hemelse Vader volmaakt is.” (Matteüs 5:48)
Dit is geen oproep tot menselijke inspanning, maar een openbaring van wat werkelijkheid wordt wanneer het Christus-Licht doorbreekt in ons bewustzijn.
Van wet naar bevrijding
Paulus bevestigt dat de wet op zichzelf goed is:
“Alzo is dan de wet heilig, en het gebod is heilig, en rechtvaardig, en goed.” (Romeinen 7:12)
Toch laat hij ook zien dat wie zijn gerechtigheid van de wet verwacht, zichzelf buiten de genade — de bevrijding — plaatst. De wet krijgt macht over ons zodra wij denken dat zij ons leven kan geven.
Vanuit een verduisterd bewustzijn gaan we geloven dat er iets mis is met ons. We zoeken vervolgens oplossing in vergeving en juridische rechtvaardiging, maar blijven daarmee binnen hetzelfde kader van de wet.
Het evangelie van het Koninkrijk richt zich niet op schuld, maar op herstel. Niet op vergeving als juridisch concept, maar op bevrijding uit een staat van verduisterd bewustzijn en innerlijke gebrokenheid.
Moeten wij de wet vervullen? Ja en nee!
De vraag of het vervullen van de wet nodig is, vraagt om een dubbel antwoord.
Ja — in het Koninkrijk van God is volmaakte Liefde de werkelijkheid. Onvolmaaktheid bestaat daar niet.
Nee — die volmaaktheid ontstaat niet door inspanning, noch doordat Jezus het in onze plaats heeft gedaan. Dat zou opnieuw gerechtigheid op basis van de wet zijn.
De vervulling van de wet gebeurt wanneer de Christus in ons openbaar wordt. Wanneer ons bewustzijn van duisternis naar Licht gaat, wordt Liefde geen opdracht meer, maar een vanzelfsprekende vrucht.
Het ware evangelie: van duisternis naar Licht
Het evangelie gaat niet over slechte mensen die goed genoeg moeten worden voor God. Het gaat over mensen die in duisternis leven en overgeplaatst worden in het Licht.
Gebrokenheid uit zich in gedrag dat niet in lijn is met Liefde. Maar dat gedrag is niet de kern — het is een symptoom. Het evangelie richt zich op de wortel: ons bewustzijn.
Wanneer de Christus in ons zichtbaar wordt, verandert ons leven van binnenuit. Dan ontstaat de vrucht van de Geest vanzelf, en daarmee ook het leven in overeenstemming met de wet van de Liefde.
Christus in ons: de vervulling van de wet
Jezus heeft de wet niet voor ons vervuld, maar ons de weg geopenbaard waarin wij zelf tot vervulling komen — niet door inspanning, maar door openbaring.
God liefhebben en de naaste liefhebben als onszelf zijn geen twee geboden, maar één werkelijkheid. God liefhebben gebeurt door de ander te zien als jezelf — als drager van dezelfde Christus.
Wanneer wij Christus in onszelf en in de ander gaan herkennen, sterft het vleselijke denken dat scheiding maakt. In dat sterven komt nieuw Leven voort: de Christus in ons.
Dit is de weg van bevrijding. Geen uiterlijke prestatie, maar een innerlijke transformatie.
De vloek van de wet — en de bevrijding daarvan
Paulus maakt duidelijk wat de werkelijke “vloek” is:
“Want allen, die het van werken der wet verwachten, liggen onder de vloek…” (Galaten 3:10-12)
De vloek is niet de wet zelf, maar het verwachten van leven uit de wet.
“Christus heeft ons vrijgekocht van de vloek der wet door voor ons een vloek te worden…” (Galaten 3:13)
Jezus werd veroordeeld op grond van de wet en liet daarmee zien waar het vertrouwen op de wet toe leidt: oordeel, afwijzing en uiteindelijk de dood. Niet als straf van God, maar als gevolg van een bewustzijn dat leeft vanuit afgescheidenheid en gevangen is in het denken van goed en kwaad.
Door dit systeem van de wet openlijk tentoon te stellen, opent hij de weg naar bevrijding.
Leven vanuit het Koninkrijk (hier en nu)
“Zo is de zegen van Abraham tot de heidenen gekomen in Jezus Christus, opdat wij de belofte des Geestes ontvangen zouden door het geloof.” (Galaten 3:14)
De zegen van Abraham — leven vóór de wet — wordt werkelijkheid wanneer wij niet langer denken in goed en kwaad, maar leven vanuit Christus in ons.
Wanneer wij Christus gaan zien in alles en iedereen, vallen we als vanzelf buiten het denken van de wet. Dan komt het Koninkrijk van God (hier en nu) tot openbaring in ons leven.
Dat is geen toekomstig ideaal, maar een huidige werkelijkheid die zichtbaar wordt naarmate het Licht van Christus in ons bewustzijn doorbreekt.
Reflectievragen
- Verwacht ik mijn gerechtigheid nog (bewust of onbewust) van de wet, of leef ik vanuit bevrijding?
- Zie ik het evangelie als vergeving van schuld, of als herstel van heelheid in het hier en nu?
- In hoeverre herken ik Christus in mezelf — en in de ander?
- Waar merk ik dat mijn denken nog gevangen zit in dualiteit (goed/kwaad)?
- Wat betekent het concreet voor mijn leven om te wandelen in het Licht in plaats van in duisternis?
Resoneert dit artikel bij je, of roept het vragen op?
Je bent van harte welkom om contact op te nemen — we denken graag met je mee.
Wil je ons werk ondersteunen zodat we dit soort artikelen kunnen blijven delen? Een vrijwillige bijdrage is altijd welkom:
NL94 ASNB 0932 1927 50 t.n.v. P. Overduin
Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Schrijf je dan hieronder in voor onze blog / infomail.
3 reacties op “Heeft Jezus de wet voor ons vervuld — of wijst hij ons een andere weg?”
Heel mooi uitgelegd!
GEWELDIG! Precies omschreven met de juiste woorden zoals ik het al een hele tijd voel… 💞
Ik ben je zeer dankbaar Peter voor deze duidelijke uitleg over zulk een fundamenteel bijbels gegeven!