In Genesis 1 lezen we over de oorsprong en ordening van de geestelijke werkelijkheid, die Paulus later onder meer aanduidt als de hemelse gewesten. Wat wij als mens denken, waarnemen en ervaren, heeft een geestelijke dimensie.
“De aarde was nog woest en doods, en duisternis lag over de oervloed, maar Gods geest zweefde over de wateren. En God zei: Er zij Licht; en er was Licht.” (Genesis 1:2-3)
Het Licht dat hier doorbreekt, wijst op de Christus-werkelijkheid die de schepping draagt. De mens die vanuit een verduisterd bewustzijn leeft, neemt deze werkelijkheid niet helder waar. Door het Licht van Christus wordt die verduistering doorbroken. Zo ontwaken we tot Christus-bewustzijn en uiteindelijk tot Godsbewustzijn.
“God is licht en in Hem is in het geheel geen duisternis.” (1 Johannes 1:5)
De drie hemelen als bewustzijnsniveaus
Paulus schrijft dat hij werd opgetrokken tot de derde hemel (2 Korintiërs 12:2). Daarnaast spreekt hij herhaaldelijk over het ‘in Christus’ zijn en over onze plaats in de hemelse gewesten (Efeziërs 1:20; 2:6). Tegelijk spreekt hij over geestelijke boosheden in diezelfde hemelse gewesten (Efeziërs 6:12).
Deze geestelijke werkelijkheid kunnen we verstaan vanuit drie bewustzijnsniveaus: de eerste hemel als het verduisterde bewustzijn, de duisternis; de tweede hemel als het Christus-bewustzijn, het Licht; en de derde hemel als het Godsbewustzijn, waarin God alles en in allen is.
Geestelijke boosheden, of demonen, behoren in deze benadering tot de eerste hemel: de geestelijke werkelijkheid van het verduisterde bewustzijn.
De mind of flesh en de tegenstander
Zolang onze mind wordt gevoed vanuit het verduisterde bewustzijn, leven we vanuit wat Paulus de mind of flesh noemt. Het begrip satan betekent letterlijk tegenstander. In die zin kan de mind of flesh worden verstaan als de tegenstander van de mind of Christ: het denken dat zich verzet tegen het Licht en de Waarheid.
Diezelfde werkelijkheid verschijnt als aanklager, diabolos: de stem die zegt: “Wie denk je wel niet dat je bent?” Het is de leugen die ons zicht op onze diepste werkelijkheid verduistert.
De geestelijke kracht van gedachten
Zolang we vanuit de mind of flesh leven, kunnen leugenachtige gedachten geestelijke werkelijkheid krijgen in het rijk van de duisternis. Omdat de mens een geestelijk wezen is, hebben onze gedachten kracht. Vanuit het verduisterde bewustzijn kan die kracht schade aanrichten in ons eigen leven en in dat van anderen.
Wanneer negatieve gedachten vanuit dit bewustzijn geestelijke kracht uitoefenen, kunnen we spreken over een boze geest. Vanuit die gedachte is het ook begrijpelijk dat zulke geestelijke werkelijkheden persoonlijke trekken kunnen vertonen.
“Want de wapenen van onze veldtocht zijn niet vleselijk, maar krachtig voor God tot het slechten van bolwerken, zodat wij de redeneringen en elke schans, die opgeworpen wordt tegen de kennis van God, slechten, elk bedenksel als krijgsgevangene brengen onder de gehoorzaamheid aan Christus, en gereed staan, zodra uw gehoorzaamheid volkomen is, alle ongehoorzaamheid te straffen.” (2 Korintiërs 10:4-6)
Een collectief verduisterd bewustzijn
Het verduisterde bewustzijn beperkt zich niet tot het individu. Er is ook sprake van een collectieve mind of flesh waarin de mensheid leeft. Daardoor kan de kracht van negatieve en leugenachtige gedachten overweldigend worden.
“Want wij hebben den strijd niet tegen vlees en bloed, maar tegen de overheden, tegen de machten, tegen de geweldhebbers der wereld, der duisternis dezer eeuw, tegen de geestelijke boosheden in de lucht.” (Efeziërs 6:12)
De geestelijke strijd speelt zich daarom niet alleen af in wat zichtbaar is. Zij raakt de diepere werkelijkheid van waaruit mensen denken, waarnemen en handelen.
De geestelijke wapenrusting en de Waarheid
Het is veelzeggend dat de geestelijke wapenrusting waarover Paulus in Efeziërs 6 schrijft, begint en eindigt met de Waarheid: de gordel van de Waarheid en het zwaard van de Geest, het Woord van God. Ook de andere onderdelen van de wapenrusting zijn uiteindelijk op die Waarheid gericht.
De strijd tussen Licht en duisternis is daarmee ten diepste een strijd tussen Waarheid en leugen.
Zolang de bedekking ons het ware zicht op onszelf ontneemt, brengen we vanuit ons verduisterde bewustzijn zelf de leugen de geestelijke wereld in. Wanneer we het kwaad uitsluitend buiten onszelf zoeken, blijft onze eigen verantwoordelijkheid buiten beeld. Juist waar de Waarheid de leugen ontmaskert, wordt de weg naar bevrijding geopend.
De Waarheid maakt vrij
De beweging van duisternis naar Licht is daarom een beweging van leugen naar Waarheid. Het Christus-bewustzijn opent onze ogen voor wat door de bedekking verborgen bleef. Niet de leugen, maar de Waarheid bepaalt uiteindelijk wie wij zijn en vanuit welke werkelijkheid wij mogen leven.
“De Geest van de waarheid zal jullie de weg wijzen naar de volle waarheid.” (Johannes 16:13)
Waar de Waarheid zichtbaar wordt, verliest de leugen haar macht. Daar wordt het verduisterde bewustzijn doorbroken en komt het Licht steeds meer aan het licht. De Waarheid maakt vrij.
Reflectievragen
- Welke gedachten in jou komen voort uit verduistering, en welke uit de Waarheid van het Christus-Leven?
- Waar merk je dat je de oorsprong van kwaad vooral buiten jezelf zoekt?
- Wat verandert er wanneer je bewust leert leven vanuit het Licht en de Waarheid van Christus?
Resoneert dit artikel bij je, of roept het vragen op?
Je bent van harte welkom om contact met ons op te nemen — we denken graag met je mee.
Samen bouwen aan bewustwording
Wil je helpen om deze boodschap verder te verspreiden? Met een vrijwillige bijdrage ondersteun je ons werk en maak je nieuwe artikelen mogelijk. Elke bijdrage, groot of klein, helpt ons enorm en wordt van harte gewaardeerd.
Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Schrijf je dan hieronder in voor onze nieuwsbrief.