“God is in Christus de kosmos met Zichzelf verzoenende, door niet te rekenen met (logizomai) de val (paraptoma), maar door het Woord der verzoening in ons te leggen.” (2 Korintiërs 5:19; vrije vertaling vanuit het Grieks)
Een evangelie groter dan onze persoonlijke redding
Deze vrije vertaling vanuit het Grieks doet meer recht aan wat Paulus bedoelde dan veel gangbare vertalingen. In de meeste Bijbels wordt gesproken over overtredingen die God de mens niet zou toerekenen. Daarmee wordt de tekst vrijwel automatisch gelezen vanuit een moreel-juridisch kader, alsof het evangelie primair zou draaien om schuld, straf en persoonlijke vergeving.
Hier wordt zichtbaar hoe sterk de traditionele uitleg beïnvloed is door de gedachte van “verzoening door voldoening”. Door woorden als overtredingen centraal te stellen, wordt de aandacht verlegd naar individuele schuldvragen, terwijl Paulus spreekt over iets veel groters: de verzoening van de kosmos.
De kosmos is geen individu waarmee God een relationeel conflict zou hebben dat opgelost moet worden. De kosmos omvat het gehele tijd-ruimtecontinuüm waarin wij bestaan — de volledige schepping, zichtbaar en onzichtbaar. Paulus spreekt daarom niet over een beperkte, persoonlijke verzoening, maar over het herstel van de gehele werkelijkheid (kosmos).
Het evangelie van Jezus en Paulus is de blijde boodschap voor de gehele schepping, niet slechts voor mensen die op de juiste manier geloven.
Het herstel van alle dingen
In Handelingen 3:21 wordt gesproken over het herstel van alle dingen. Paulus sluit daar volledig bij aan wanneer hij zegt dat Christus alles in allen is:
“Christus is alles in allen.” (Kolossenzen 3:11)
Alleen wanneer Christus werkelijk alles draagt en doordringt, kan de gehele kosmos met God verzoend worden. Dat is precies waar de schepping naartoe beweegt.
“Opdat God zij alles in allen.” (1 Korintiërs 15:28)
Het evangelie openbaart daarmee niet de vernietiging van de schepping, maar haar voltooiing. Niet de ondergang van de wereld, maar haar verheerlijking is de bestemming van mens en kosmos.
Dit maakt het evangelie tot werkelijk goed nieuws.
De val van de kosmos
In 2 Korintiërs 5:19 staat in het Grieks niet letterlijk het woord “overtredingen”, maar het woord paraptoma. Dat betekent oorspronkelijk: “val” of letterlijk “naast val”.
Door dit woord te vertalen als overtredingen krijgt de tekst direct een moreel-juridische lading die in het Grieks zelf niet aanwezig is. Hetzelfde zien we bij de zogenaamde “zondeval”. In de Hebreeuwse grondtekst wordt eenvoudig gesproken over een “val”.
Een “val” is op zichzelf geen morele categorie.
Wanneer een porseleinen vaas uit een kast valt, is die val van de vaas geen morele overtreding. We kunnen uiteraard achteraf de schuldvraag stellen: wie heeft de vaas verkeerd neergezet of wie stootte tegen de kast? Maar het oplossen van deze schuldvraag maakt de val van de vaas zelf niet ongedaan.
Zo is het ook met de gevallen staat van de kosmos.
De mens speelt daarin een belangrijke rol, maar zelfs wanneer er schuld aanwezig zou zijn, lost het focussen op schuld de gevallen toestand niet op. Het evangelie draait daarom niet om eindeloze schuldanalyse, maar om herstel, bevrijding en voltooiing.
Dat zien we ook terug in Romeinen 11, waar hetzelfde Griekse woord paraptoma wél gewoon met “val” vertaald wordt:
“Ik vraag dan: zijn zij niet zo gestruikeld, dat zij wel vallen moesten? Alleen dan om leven te ontvangen, maar door hun val (paraptoma) is het heil tot de heidenen gekomen, om hen tot naijver op te wekken. Betekent nu hun val (paraptoma) rijkdom voor de wereld en hun tekort rijkdom voor de heidenen, hoeveel te meer hun volheid!” (Romeinen 11:11–12)
God rekent niet met de val
Ook het Griekse woord logizomai, dat vaak vertaald wordt met “toerekenen”, heeft oorspronkelijk niets te maken met het juridisch toerekenen van schuld. Het betekent eerder: ergens rekening mee houden, berekenen of meetellen.
De tekst krijgt daardoor een veel diepere betekenis:
“God is in Christus de kosmos met Zichzelf verzoenende, door niet te rekenen met de val…”
God laat de schepping niet achter in haar gevallen staat. Hij accepteert de duisternis niet als eindbestemming van de kosmos. De val krijgt niet het laatste woord.
Het evangelie openbaart dat God de gehele schepping terugbrengt tot haar oorsprong in Christus.
Niet door strafsystemen.
Niet door religieuze schuldconstructies.
Maar door het Leven van Christus dat de kosmos van binnenuit vernieuwt.
Het Woord der verzoening
Paulus zegt vervolgens dat God “het Woord der verzoening in ons gelegd heeft”.
Wat is dat Woord?
“Er zij Licht!” (Genesis 1:3)
Het eerste scheppingswoord ís het Woord der verzoening.
De duisternis bestond namelijk al voordat de mens geschapen werd. Het evangelie begint daarom niet bij menselijke schuld, maar bij Gods Licht dat de duisternis binnendringt.
Datzelfde Licht zien we terug in het evangelie van Johannes:
“Het waarachtige Licht, dat ieder mens verlicht, was komende in de wereld.” (Johannes 1:9)
Het Christus-Licht verlicht ieder mens. Het Koninkrijk van God openbaart zich als een beweging van duisternis naar Licht, van verdeeldheid naar eenheid, van dood naar Leven.
Hemel en aarde worden één
Het evangelie draait uiteindelijk niet om de schuldvraag van de mens, noch om een juridisch systeem van overtredingen en vrijspraak.
Het goede nieuws van het Koninkrijk gaat over de kosmische verzoening van hemel en aarde — de vereniging van de onzichtbare en zichtbare werkelijkheid in Christus.
Christus in ons is de hoop op deze heerlijkheid.
De gehele kosmos beweegt richting herstel en voltooiing. Het Licht zal de duisternis volledig doordringen.
De hemel op aarde.
Reflectievragen
- Vanuit welk kader lees jij het evangelie: juridisch of kosmisch?
- Wat verandert er wanneer “verzoening” niet draait om schuld, maar om herstel van de schepping?
- Hoe beïnvloedt het jouw bewustzijn wanneer Christus wordt gezien als “alles in allen”?
- Zie jij het Koninkrijk van God als een toekomstige werkelijkheid of als een proces dat hier en nu al zichtbaar wordt?
- Wat betekent het voor jouw leven dat het waarachtige Licht ieder mens verlicht?
Resoneert dit artikel bij je, of roept het vragen op?
Je bent van harte welkom om contact op te nemen — we denken graag met je mee.
Wil je ons werk ondersteunen zodat we dit soort artikelen kunnen blijven delen? Een vrijwillige bijdrage is altijd welkom:
NL94 ASNB 0932 1927 50 t.n.v. P. Overduin
Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Schrijf je dan hieronder in voor onze blog / infomail.