De kracht van de gemeente
De gemeente van Christus is geroepen om de blijde boodschap van hoop en verwachting voor de hele mensheid en de aarde waarop wij leven zichtbaar te maken. Juist in een tijd waarin de kerk in Nederland voor veel mensen aan betekenis heeft verloren, klinkt de vraag hoe die oorspronkelijke kracht opnieuw zichtbaar kan worden.
Jezus spreekt over een gemeente die gebouwd is op de Rots en die niet overweldigd zal worden door de poorten van het dodenrijk. Wat is die Rots? En wat betekent dat voor wie wij als mens werkelijk zijn?
Wie is de Zoon des mensen?
Jezus is in gesprek met zijn leerlingen. Hij vraagt hun wie de omstanders denken dat de Zoon des mensen is:
“Toen Jezus in de omgeving van Caesarea Filippi gekomen was, vroeg hij zijn discipelen en zeide: Wie zeggen de mensen, dat de Zoon des mensen is? En zij zeiden: Sommigen: Johannes de Doper; anderen: Elia; weer anderen: Jeremia, of een der profeten.” (Matteüs 16:13,14)
We zijn geneigd de woorden Zoon des mensen uitsluitend op Jezus zelf te betrekken: Wie zeggen de mensen dat ik ben? Daar valt iets voor te zeggen. Toch verschijnt er een diepere laag wanneer we ook kijken naar de betekenis van de mens als zodanig.
In het Aramese bar enasja klinkt ook de mens mee. Jezus stelt daarmee ten diepste de vraag naar wie de mens werkelijk is. Wie zijn jij en ik als mens? Hoe heeft God de mens — ieder mens — bedoeld?
Zijn discipelen beantwoorden de vraag vanuit wat mensen over Jezus zeggen. Johannes de Doper, Elia, Jeremia — de omstanders herkennen in Jezus een grote profeet.
Het antwoord van Petrus
Daarna stelt Jezus de vraag rechtstreeks aan zijn leerlingen:
“Maar gij, wie zegt gij, dat ik ben?” (Matteüs 16:15)
Jezus staat hier als mens van vlees en bloed voor hen. Wie is deze mens werkelijk?
Petrus reageert direct:
“Gij zijt de Christus, de Zoon van de levende God!” (Matteüs 16:16)
Petrus was tot de overtuiging gekomen dat Jezus de Christus moest zijn. Op dat moment had hij echter nog niet door hoe diep deze openbaring ook raakt aan de bestemming van de mens zelf.
Van vlees en bloed naar openbaring
“Jezus antwoordde en zeide: Zalig zijt gij, Simon Barjona*, want vlees en bloed heeft u dat niet geopenbaard, maar mijn Vader, die in de hemelen is.”* (Matteüs 16:17)
Opvallend is dat Jezus Petrus hier aanspreekt met zijn oude naam: Simon Barjona. Daar kom ik zo nog op terug.
Bij Vader in de hemel denken we al snel aan God die ergens ver bij ons vandaan woont. In de Bijbel zijn hemel en aarde echter meer dan plaatsaanduidingen. De aarde verwijst naar de zichtbare en tastbare werkelijkheid, de hemel naar de onzichtbare werkelijkheid.
Jezus maakt Petrus duidelijk dat zijn inzicht niet voortkomt uit het zichtbare — niet uit het lichaam van vlees en bloed van Jezus en ook niet uit wat omstanders over hem zeggen — maar uit de onzichtbare werkelijkheid.
Petrus had iets gezien van de Geest die in Jezus werkzaam was en herkende hem daarom als de Christus, de Gezalfde van God.
Christus als dragende werkelijkheid
Voor Jezus staat de Vader voor de Bron van alles wat is. Alles is uit God, door God en tot God. Het zichtbare vloeit voort uit het onzichtbare. Christus is het Licht der wereld. Dat eerste scheppingswoord “Er zij Licht” (Genesis 1:3) verwijst vooruit naar Christus, de Eerstgeborene van heel de schepping (Kolossenzen 1:15).
Paulus vat dit kernachtig samen:
“want in Hem zijn alle dingen geschapen, die in de hemelen en die op de aarde zijn, de zichtbare en de onzichtbare, … ; alle dingen zijn door Hem en tot Hem geschapen; en Hij is voor alles en alle dingen hebben hun bestaan in Hem.” (Kolossenzen 1:16,17)
Jezus van Nazareth was zich hier — als geen ander in zijn tijd — ten volle bewust van geworden. Daarom kon Hij zeggen:
“Ik en de Vader zijn één.” (Johannes 10:30)
en:
“Wie mij gezien heeft, heeft de Vader gezien.” (Johannes 14:9)
Jezus leefde als mens van vlees en bloed vanuit zijn oorsprong, vanuit zijn Christus-identiteit. Dat had Petrus met geestelijke ogen gezien.
De omstanders, die afgingen op het zichtbare, herkenden in hem een grote profeet. Petrus zag dieper.
Meer dan een geloofsuitspraak
Petrus begon te zien wie Jezus als Zoon des mensen — de mens als zodanig — vanuit het perspectief van de Vader is: Christus, de Zoon van de levende God.
Maar het onderwijs van Jezus stopt daar niet.
“En ik zeg u, dat gij Petrus zijt, en op deze petra zal ik mijn gemeente bouwen en de poorten van het dodenrijk zullen haar niet overweldigen.” (Matteüs 16:18)
We zagen al dat Petrus eerst wordt aangesproken met zijn oude naam: Simon Barjona — zoon van Jona. Zo keek Petrus op dat moment ook nog naar zichzelf: als mens van vlees en bloed.
Maar daar brengt Jezus verandering in:
“Gij zijt Petrus.”
Kefas. Rots!
Petrus is meer dan wat vlees en bloed over hem openbaren. Hij is een Rots. Net zo Zoon des mensen als Jezus dat is. Net als Jezus een zoon van de levende God. Dezelfde zalving die Petrus in Jezus herkende, blijkt ook in hem werkzaam te zijn.
De sleutels van het Koninkrijk
Daarom zegt Jezus:
“Ik zal u de sleutels geven van het Koninkrijk der hemelen, en wat gij op aarde binden zult, zal gebonden zijn in de hemelen, en wat gij op aarde ontbinden zult, zal ontbonden zijn in de hemelen.” (Matteüs 16:19)
Jezus had van de Vader alle macht in hemel en op aarde ontvangen (Matteüs 28:18). Petrus deelt ook in de macht die Jezus was gegeven.
Petrus is gezalfd met Gods Geest. De mens zoals God ieder mens bedoeld heeft, is een mens van vlees en bloed die leeft vanuit Gods Geest. Het gaat hier niet alleen om wie Jezus is, maar ook om de mens zoals God hem bedoeld heeft.
Christus in ons en de kracht van de gemeente
Wanneer wij ons bewust worden van deze werkelijkheid, krijgt ook de roeping van de gemeente een nieuwe diepte. De blijde boodschap van Leven wordt dan niet alleen verkondigd, maar zichtbaar gemaakt.
Dan leren wij leven vanuit de sleutels van het Koninkrijk: duisternis binden en het Licht ontbinden, zodat mensen bevrijding ervaren van wat hen gevangen houdt.
De geloofsuitspraak “Gij zijt de Christus, de Zoon van de levende God” opent daarmee niet alleen onze ogen voor wie Jezus is, maar ook voor de bestemming van de mens. In Jezus wordt zichtbaar waartoe de mens geroepen is.
Wanneer wij ontwaken voor Christus in ons, verandert ook de manier waarop wij naar onszelf en naar anderen kijken.
Jij bent de Rots
Mens, wie je ook bent en waar je je ook bevindt: jij bent de Rots waarop God zijn gemeente wil bouwen.
Wanneer wij ons hiervan bewust worden, kan Christus in ons steeds meer zichtbaar worden en het juk verbreken waaronder mensen gebukt gaan.
Daar ligt een krachtige roeping voor de gemeente: mensen helpen ontwaken voor wie zij in God werkelijk zijn en voor de werkelijkheid van het Koninkrijk die hier en nu aanwezig is.
Een opmerkelijk zwijggebod
Tot slot eindigt Jezus dit gedeelte met een nadrukkelijk verbod:
“Toen verbood hij met nadruk zijn discipelen aan iemand te zeggen: Hij is de Christus.” (Matteüs 16:20)
Een vraag dringt zich op: over wie zegt Jezus dit? Over zichzelf of over Petrus?
Ik houd het op het laatste.
Jezus liep er zelf niet mee te koop dat hij de Christus was. Ook Petrus moest dat niet doen. Zodra wij onszelf op een voetstuk plaatsen, gaat het mis. Dat moest Petrus later op pijnlijke wijze nog leren.
Wij zijn niet méér — maar ook niet minder — gezalfd met Gods Geest dan ieder ander mens. Ieder mens heeft, net als Jezus van Nazareth, de zalving van Gods Geest ontvangen.
Jullie zijn het Licht der wereld
“Het waarachtige Licht, dat komende was in de wereld, verlicht ieder mens.” (Johannes 1:9)
En:
“Christus is alles en in allen.” (Kolossenzen 3:11)
Dat wij ons daarvan bewust geworden zijn en een ander mogelijk nog niet, maakt voor God geen verschil.
Jezus zei:
“Zolang ik in de wereld ben, ben ik het Licht der wereld.” (Johannes 9:5)
Daarom kon Hij ook zeggen:
“Jullie zijn het Licht der wereld.” (Matteüs 5:14)
Reflectievragen
- Wat verandert er wanneer je de woorden “Gij zijt de Christus” niet alleen op Jezus betrekt, maar ook op de mens als zodanig?
- Wat betekent Christus in jou concreet voor jouw leven hier en nu?
- Wat verandert er wanneer het Koninkrijk van God niet alleen toekomstig is, maar ook hier en nu zichtbaar wil worden?
Resoneert dit artikel bij je, of roept het vragen op?
Je bent van harte welkom om contact met ons op te nemen — we denken graag met je mee.
Samen bouwen aan bewustwording
Wil je helpen om deze boodschap verder te verspreiden? Met een vrijwillige bijdrage ondersteun je ons werk en maak je nieuwe artikelen mogelijk. Elke bijdrage, groot of klein, helpt ons enorm en wordt van harte gewaardeerd.
Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Schrijf je dan hieronder in voor onze nieuwsbrief.