Een verandering die werkelijk diep gaat
Ik verlang ernaar dat het Licht dat in ieder mens aanwezig is, zó gaat schijnen dat er een diepgaande en blijvende verandering in de samenleving plaatsvindt. Een verandering die zo ingrijpend is dat zij in de geschiedenisboeken terechtkomt. Of eigenlijk nog groter: een verandering waardoor de geschiedenis met al haar duisternis uiteindelijk uit ons bewustzijn verdwijnt.
Door schade en schande heb ik ontdekt dat we zo’n verandering niet bereiken door alleen mensen — georganiseerd of ongeorganiseerd — bij elkaar te brengen, te laten communiceren en samenwerken.
Waar mensen samenkomen en iets proberen op te bouwen, kunnen vroeg of laat ook verschillen, belangen en ego’s met elkaar botsen. Juist daar wordt zichtbaar dat maatschappelijke verandering meer vraagt dan samenwerking alleen.
Sociale samenhang alleen is niet genoeg
Initiatieven die mensen bij elkaar brengen zijn hard nodig. Ze kunnen de sociale samenhang versterken en concrete nood verlichten. Dat is waardevol.
Maar daarmee bereiken we nog niet de diepgaande verandering waarnaar ik verlang en die ik met mijn geloofsogen voor mij zie.
Wanneer verandering beperkt blijft tot betere samenwerking, andere structuren of nieuwe organisatievormen, blijft een diepere laag buiten beeld.
Werkelijke verandering raakt ook het bewustzijn van waaruit wij denken, kijken en leven.
Theologie en bewustzijn
Daarom is volgens mij ook een voortdurende herbezinning op onze theologie nodig.
Naast vragen over nieuwe vormen van kerk-zijn en maatschappelijke betrokkenheid is het minstens zo belangrijk om te onderzoeken vanuit welke diepere overtuigingen wij leven. Want nieuwe vormen leiden niet vanzelf tot een vernieuwd bewustzijn.
Onze theologie beïnvloedt hoe wij God, onszelf, elkaar en de werkelijkheid waarnemen.
Onze overtuigingen kunnen ons helpen om Gods werkelijkheid helderder te zien, maar ze kunnen ons zicht ook beperken. Daarom mogen ook diepgewortelde geloofsovertuigingen steeds opnieuw in het Licht komen.
Juist daar kan zichtbaar worden waar angst, scheiding, oordeel of uitsluiting ons denken nog kleuren.
Het oordeel begint bij het huis van God
Petrus schrijft:
“Want het is nu de tijd dat het oordeel begint bij het huis van God.”
(1 Petrus 4:17)
Vanuit mijn lezing staat deze tekst in de context van de overgang rond het einde van het oude verbond. Tegelijk bevat zij een principe dat ook ons vandaag kan aanspreken: vernieuwing begint niet bij het beoordelen van de wereld om ons heen, maar bij de bereidheid om zelf in het Licht te komen.
Dat oordeel versta ik als een onthulling die gericht is op herstel.
Het Licht brengt aan het licht wat nog verborgen is. Niet alleen in anderen, in kerken of in de samenleving, maar ook in onszelf.
De scheidslijn loopt niet simpelweg tussen goede en verkeerde mensen.
Zij loopt ook dwars door ons eigen denken en bewustzijn.
Waar laten we ons leiden door angst?
Waar door oordeel?
Waar door afgescheidenheid?
En waar krijgt het Christus-Leven steeds meer ruimte?
Wanneer onze geestelijke ogen verder opengaan voor het Licht, kan dat Licht ook steeds helderder zichtbaar worden in de manier waarop wij leven.
Van verduistering naar Licht
Theologische herbezinning is daarom geen intellectuele luxe.
Wat wij geloven, beïnvloedt hoe wij kijken.
En hoe wij kijken, beïnvloedt hoe wij leven.
Daarom mogen onze overtuigingen steeds opnieuw in het Licht komen. Niet omdat alles wat we hebben geleerd verkeerd zou zijn, maar omdat bewustwording een doorgaand proces is.
Paulus spreekt over vernieuwing van denken en over een metamorfose van heerlijkheid tot heerlijkheid.
Daarin ligt een uitnodiging om onze geestelijke ogen steeds verder te laten openen.
Van angst naar vertrouwen.
Van oordeel naar Liefde.
Van ervaren afgescheidenheid naar verbondenheid.
Van verduisterd bewustzijn naar Christus-bewustzijn.
Niet doordat wij de werkelijkheid zelf creëren, maar doordat het Christus-Licht ons bewustzijn verlicht en ons leert leven vanuit de werkelijkheid van Gods Koninkrijk.
70 na Christus als spiegel
De gebeurtenissen rond 70 na Christus vormen daarin een indringend historisch beeld.
De tempel in Jeruzalem werd verwoest en aan de offerdienst kwam een einde. Een religieuze werkelijkheid die eeuwenlang vanzelfsprekend was geweest, kon in haar vertrouwde vorm niet langer voortbestaan.
Die geschiedenis kan ook ons een spiegel voorhouden.
Vertrouwde religieuze vormen en overtuigingen zijn niet vanzelfsprekend het eindpunt. Ook zij mogen steeds opnieuw worden bezien vanuit de werkelijkheid van Gods Koninkrijk.
Dat vraagt openheid.
De bereidheid om vragen te stellen.
De moed om vertrouwde overtuigingen opnieuw te onderzoeken.
En vooral: een voortdurende gerichtheid op het Licht.
Het gaat uiteindelijk niet om het behouden van onze vertrouwde vormen.
Het gaat om het Koninkrijk van God.
Zoek eerst het Koninkrijk van God
Jezus zegt:
“Zoek eerst het Koninkrijk van God en Zijn gerechtigheid.”
Het Koninkrijk is hier en nu volledig aanwezig.
Toch kunnen onze geestelijke ogen voor die werkelijkheid gesloten zijn.
Daarom is de beweging van duisternis naar Licht een beweging van bewustwording. We ontwaken steeds verder voor de werkelijkheid waarvan ons bestaan reeds deel uitmaakt.
We worden bevrijd uit manieren van denken waarin angst, scheiding en ego onze waarneming bepalen.
En we leren steeds meer leven vanuit Christus in ons.
Christus-bewustzijn brengt het Koninkrijk niet tot stand. Het opent onze ogen voor het Koninkrijk dat hier en nu volledig aanwezig is.
Vanuit dat bewustzijn krijgt het Christus-Leven steeds meer gestalte in ons dagelijks bestaan.
Van innerlijke naar maatschappelijke verandering
Daar begint ook de diepgaande verandering van de samenleving.
Niet alleen bij nieuwe organisaties.
Niet alleen bij betere structuren.
Niet alleen bij nieuwe vormen van samenwerking.
Maar bij mensen die van binnenuit worden vernieuwd en bij wie het Licht steeds vrijer kan schijnen.
Dat betekent niet dat maatschappelijke structuren onbelangrijk zijn. Integendeel. Innerlijke vernieuwing wil juist zichtbaar worden in de manier waarop we samenleven, organiseren, zorgen, delen en verantwoordelijkheid dragen.
Zo binnen, zo buiten.
Wat in ons bewustzijn verandert, krijgt gestalte in onze relaties en in de samenleving waarvan wij deel uitmaken.
Waar angst plaatsmaakt voor vertrouwen, verandert onze omgang met elkaar.
Waar oordeel plaatsmaakt voor Liefde, ontstaat ruimte voor ontmoeting.
Waar ervaren afgescheidenheid plaatsmaakt voor verbondenheid, kan gemeenschap groeien.
En waar het Christus-Leven zichtbaar wordt, breekt iets van Gods Koninkrijk door in het gewone leven.
Een verandering die verder reikt dan wijzelf
De beweging van duisternis naar Licht eindigt niet bij persoonlijke bewustwording of maatschappelijke verandering.
Paulus plaatst haar in een veel grotere horizon.
De hele schepping ziet uit naar bevrijding uit de vergankelijkheid.
Wat nu in mensen zichtbaar begint te worden, wijst vooruit naar de uiteindelijke voltooiing.
Daarom is mijn verlangen naar verandering in de samenleving uiteindelijk verbonden met een veel grotere hoop.
Niet alleen andere mensen.
Niet alleen betere structuren.
Niet alleen een vernieuwde samenleving.
Maar de uiteindelijke bevrijding en transformatie van de hele schepping.
Het Christus-Licht dat nu al in mensen zichtbaar wordt, wijst vooruit naar de werkelijkheid waarin iedere verduistering verdwenen zal zijn.
Daar begint de verandering:
in ons bewustzijn,
in onze manier van leven,
in onze relaties,
in onze samenleving.
Van duisternis naar Licht.
Van afgescheidenheid naar verbondenheid.
Van vergankelijkheid naar heerlijkheid.
Totdat uiteindelijk:
God alles in allen zal zijn.
Reflectievragen
- Waar herken je in jezelf nog patronen van angst, scheiding of ego die om het Licht vragen?
- Wat betekent het voor jou om het Koninkrijk van God hier en nu te zoeken?
- Hoe kan het Christus-Leven concreter zichtbaar worden in de manier waarop jij leeft?
Resoneert dit artikel bij je, of roept het vragen op?
Je bent van harte welkom om contact met ons op te nemen — we denken graag met je mee.
Samen bouwen aan bewustwording
Wil je helpen om deze boodschap verder te verspreiden? Met een vrijwillige bijdrage ondersteun je ons werk en maak je nieuwe artikelen mogelijk. Elke bijdrage, groot of klein, helpt ons enorm en wordt van harte gewaardeerd.
Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Schrijf je dan hieronder in voor onze nieuwsbrief.