“Want alzo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat een ieder, die in Hem gelooft, niet verloren ga, maar eeuwig leven hebbe.” (Johannes 3:16)

Wie is de eniggeboren Zoon?

De meeste mensen zullen hier voor de “eniggeboren Zoon” direct Jezus van Nazareth lezen. Dat heeft alles te maken met het evangelie waarmee velen zijn opgegroeid: Jezus die moest sterven als offer voor de vergeving van onze zonden, waardoor wij eeuwig leven ontvangen.

Maar door deze uitleg van het evangelie komen we in het goed/kwaad-denken terecht dat ons juist gevangen houdt in een verduisterd bewustzijn.

Het evangelie gaat zoveel dieper…

De kern is niet een juridisch systeem van schuld en vrijspraak, maar bevrijding vanuit duisternis naar het Licht. Het Koninkrijk van God breekt door waar mensen ontwaken tot het Christus-Licht in hen.

Wanneer licht en duisternis moreel worden opgevat — als goed tegenover kwaad — verliezen we het zicht op de diepere werkelijkheid waar Johannes in zijn evangelie naar verwijst.

De grootste uitwerking van verduisterd bewustzijn is dat het Christus-Licht in ons verborgen raakt. De mens vergeet daardoor wie hij werkelijk is en gaat leven vanuit scheiding, schuld, schaamte en angst.

Een boodschap die volledig blijft draaien om kennis van goed en kwaad kan de mens niet werkelijk bevrijden uit de duisternis.

Daarom zegt Paulus:

“Gij maakt Christus inactief, als gij door de wet (een boodschap die gebaseerd is op de kennis van goed en kwaad) gerechtigheid verwacht.” (Galaten 5:4)

Johannes 3:16 spreekt daarom niet over Jezus van Nazareth als exclusief offerobject, maar over de Christus — het Licht van de wereld — waardoor de mens wordt bevrijd uit de duisternis en wordt overgebracht in het Koninkrijk van het Licht. Het Christus-Licht waaruit de hele schepping is ontstaan, is de enig-geboren Zoon van de Vader.

Johannes 3:17–21 in het licht van Christus

In de verzen direct na Johannes 3:16 verduidelijkt Jezus zelf wat hiermee bedoeld wordt. Lees deze woorden eens vanuit het perspectief van Licht en duisternis, van ontwaken en bewustwording (de tekst tussen haken helpt je om in die richting te denken):

“17 Want God heeft zijn eniggeboren Zoon (het Christus-Licht) niet in de (donkere) wereld gezonden, opdat Hij de (donkere) wereld zou veroordelen (van het Licht zou scheiden), maar opdat de (donkere) wereld door Hem behouden zou worden (door de duisternis te verlichten). 18 Wie in Hem (het Christus-Licht!) gelooft, wordt niet veroordeeld (niet van het Licht gescheiden, omdat hij door het Licht verlicht wordt); wie niet gelooft (in het Licht), is reeds veroordeeld (door zijn wandel in de duisternis, leeft hij al gescheiden van het Licht), omdat hij niet heeft geloofd in de naam van de eniggeboren Zoon van God (het Christus-Licht!). 19 Dit is het oordeel (scheiding maken tussen Licht en duisternis), dat het Licht (de eniggeboren Zoon uit vers 16!) in de (donkere) wereld gekomen is (aan de wereld gegeven, zie vers 16!) en de mensen de duisternis liever gehad hebben dan het Licht, want hun werken waren boos (Grieks: vol harde arbeid). 20 Want een ieder, die kwaad bedrijft (Grieks: bezig is met onbetekenende dingen), haat het Licht, en gaat niet tot het Licht (Christus), opdat zijn (onbetekenende=doelloze) werken niet aan de dag komen; 21 maar wie de waarheid doet, gaat tot het Licht (Christus), opdat van zijn werken zal blijke dat zij (vanwege het Licht) in God verricht zijn.”

De blijde boodschap van het Christus-Licht — dat God in de wereld gezonden heeft om de duisternis te verdrijven — is in veel vertalingen ongemerkt binnen een goed-kwaad-paradigma terechtgekomen. Daardoor lezen velen deze woorden in Johannes alsof het zou gaan over morele schuld en straf, terwijl het evangelie spreekt over Licht dat de duisternis in de wereld wil verdrijven.

Bij ‘oordeel’ (Grieks: krisis) gaat het niet om straf, maar om ‘scheiding brengen’ — enerzijds het zichtbaar worden van wat Licht is en anderzijds wat nog in de duisternis blijft. Het Licht brengt onderscheid aan. Sommige mensen ontwaken en leren wandelen in het Licht; anderen leven voorlopig nog vanuit duisternis. Paulus noemt hen respectievelijk kinderen van de dag en kinderen van de nacht (1 Tessalonicenzen 5:4–6).

Wanneer Jezus in vers 19 zegt dat “het Licht in de wereld gekomen is”, is dit een directe verwijzing naar de “eniggeboren Zoon” die door God “aan de wereld is gegeven” uit vers 16. Christus, het Licht van de wereld. God had de verduisterde wereld lief en zond daarom het Christus-Licht naar deze donkere wereld.

Christus is het Licht dat de duisternis in de wereld verdrijft.

Het Lam van God neemt de zonde van de wereld weg — niet als juridische schuld, maar als verduistering, als doel-missen, als leven buiten het bewustzijn van het goddelijke Leven.

Zonde is niet moraliteit, maar vervreemding van het Licht.

Christus in ons: het Licht dat ontwaakt

Paulus verwoordt dit krachtig:

“Want de God, die gesproken heeft: Licht schijne vanuit het duister, heeft het doen schijnen in onze harten, om (in ons hart!) aan het Licht te brengen de kennis der heerlijkheid Gods in het aangezicht van Christus (het Licht dat binnen in ons is).” (2 Korintiërs 4:6)

Hetzelfde scheppingswoord — “Er zij Licht!” — klinkt opnieuw, niet buiten ons maar binnenin ons. ‘Christus in ons’ brengt aan het Licht wat altijd al in ons aanwezig is geweest, maar verborgen lag onder de bedekking van duisternis.

Het evangelie is daarom geen ontsnapping uit de wereld, maar een ontwaken binnen de wereld. Het Koninkrijk van God wordt zichtbaar waar mensen van binnenuit verlicht worden en leren leven vanuit Christus in hen.

Paulus verbindt dit ontwaken direct met Christus:

“want al wat aan de dag komt is Licht. Daarom heet het: Ontwaak, gij die slaapt, en sta op uit de doden, en Christus zal over u lichten.” (Efeziërs 5:13,14)

Dat is de uitnodiging van het evangelie.

Niet blijven wandelen in duisternis, alsof wij afgesneden zouden zijn van het Leven.

Niet blijven zoeken buiten onszelf naar wat al vanaf het begin in ons aanwezig is.

Maar ontwaken.

Ontwaken tot ‘Christus in ons’.

Ontwaken tot het Licht dat ieder mens verlicht.

Ontwaken tot het besef dat Christus niet de achternaam van Jezus van Nazareth is, maar de levende werkelijkheid waarin alles bestaat — en die ook in jou woont.

Reflectievragen

• Op welke gebieden van je leven merk je dat je nog vooral denkt vanuit goed en kwaad, in plaats van vanuit Licht en bewustwording?
• Wat betekent het voor jou dat het Koninkrijk van God zichtbaar wordt wanneer Christus in jou ontwaakt?
• Waar ervaar jij vervreemding, angst of schaamte — en hoe zou het zijn om juist daar het Christus-Licht toe te laten?
• Wat verandert er in jouw kijk op zonde wanneer je dit niet ziet als moraliteit, maar als leven buiten het bewustzijn van het Licht?
• Hoe zou jouw leven eruitzien wanneer je werkelijk gaat wandelen vanuit het besef: Christus in mij, de hoop op heerlijkheid?

Resoneert dit artikel bij je, of roept het vragen op?
Je bent van harte welkom om contact op te nemen — we denken graag met je mee.

Wil je ons werk ondersteunen zodat we dit soort artikelen kunnen blijven delen? Een vrijwillige bijdrage is altijd welkom:
NL94 ASNB 0932 1927 50 t.n.v. P. Overduin

Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Schrijf je dan hieronder in voor onze blog / infomail.

Lieve mensen,

Vorige week zijn wij (Petra en ik) bij de uitgever geweest. Hij was erg enthousiast over ons manuscript en ziet duidelijke inhoudelijke potentie voor een uitgave binnen het huidige theologische landschap. Na afloop van een inspirerend gesprek hadden we een deal.

Dat betekent dat God alles in allen – Het evangelie als metamorfose in het najaar van 2026 zal verschijnen.

Voor mij persoonlijk voelt dit als de bekroning van een zoektocht van ruim 35 jaar. Het daadwerkelijke schrijfproces heeft zich vooral in de achterliggende maanden voltrokken, maar de zoektocht die eraan voorafging duurt al tientallen jaren. Jaren van onderzoeken, studeren, bidden, worstelen, denken rondom één centrale vraag: waar draait het nu werkelijk om in het evangelie? In dat zoeken ben ik steeds meer gaan ontdekken hoe groots, hoopvol en allesomvattend het goede nieuws van Christus is.

In het boek God alles in allen probeer ik Paulus opnieuw te lezen — niet vanuit een juridisch kader van schuld en straf, maar vanuit een weg van bewustwording, innerlijke vernieuwing en groei naar het volle Leven in het koninkrijk van God. Een werkelijkheid die hier en nu al volledig aanwezig is, maar waar onze geestelijke ogen doorgaans nog voor gesloten zijn. Door een bijzondere geestelijke ervaring begin 2020 werd de sluier bij mij even opgelicht. Hierdoor ben ik gaan zien dat het evangelie draait om bewustwording van en deelname aan deze nieuwe werkelijkheid, die uiteindelijk zal uitlopen op de voltooiing van de hele schepping, waarin “God alles in allen” zal zijn. Een werkelijkheid waarvan niets en niemand zal worden uitgesloten!

Ruim twee maanden geleden stuurden we een bericht rond dat we met het manuscript bezig waren en vroegen we of mensen wilden meelezen. Dat hebben verschillende mensen gedaan. Naast veel waardevolle feedback kregen we ook iets anders terug: enthousiasme. Mensen noemden het rijk, verdiepend, vernieuwend, hoopgevend en soms ook confronterend. Een terugkerend punt was wel dat het boek op sommige plekken nog wat academisch is — iets waar we samen met de uitgever nog aan gaan werken, zodat het toegankelijker wordt voor een bredere groep lezers.

Er zit alleen ook een praktische kant aan dit verhaal

De kosten voor redactie, vormgeving, opmaak, de eerste druk en bijkomende zaken zoals een boekpresentatie komen uit op ongeveer € 5.000 incl. btw. In onze huidige omstandigheden kunnen wij deze kosten niet zelf geheel dragen.

Daarom starten we een crowdfunding actie. Als je gelooft in dit project, in de boodschap van dit boek, en graag wilt helpen om dit mogelijk te maken, zouden we enorm dankbaar zijn voor een financiële bijdrage — groot of klein.

We ervaren het inmiddels niet meer als “ons” project alleen. Het voelt alsof de tijd rijp is voor dit boek. In een wereld vol onrust, verdeeldheid en dreiging merken we dat veel mensen op zoek zijn naar een groter verhaal dat opnieuw samenbindt — een visie op de werkelijkheid die helpt begrijpen waar we als mensheid doorheen gaan en tegelijk hoop geeft voor de toekomst. Misschien zijn de spanningen en crises van deze tijd inderdaad wat Paulus “barensweeën” noemt: tekenen van een wereld die onderweg is naar een diepere geboorte. Juist daarom verlangen we ernaar dat dit boek gedeeld kan worden met mensen die zoeken naar hoop, verdieping en een ruimer zicht op het evangelie en Gods bedoeling met de schepping.

Als je wilt bijdragen, kun je dat doen via de onderstaande link.
Bij een donatie van € 75 of meer ontvang je t.z.t. een exemplaar van het boek én een uitnodiging voor de boekpresentatie.

Klik hier voor de betaallink

Dank jullie wel voor alle betrokkenheid, bemoedigingen, meelezen en gesprekken tot nu toe. We waarderen dat enorm.

Met een hartelijke groet,
Peter & Petra Overduin

PS Mocht je naar aanleiding van dit bericht met ons in gesprek willen gaan over het boek, de inhoud of de achterliggende zoektocht, dan ben je van harte welkom om contact met ons op te nemen via de contactpagina.

Op de hoogte blijven

Wil je op de hoogte blijven van de ontwikkelingen rondom het boek, nieuwe blogs, fragmenten of informatie over de boekpresentatie?

Meld je dan hieronder aan voor onze infomail / blog.

Op Goede Vrijdag gedenken veel mensen de kruisiging van Jezus. En met Pasen wordt de lichamelijke opstanding van Jezus gevierd. Voor veel christenen vormen deze dagen het hart van het christelijk geloof.

Maar misschien ligt de diepste kracht van Pasen ergens anders. Misschien gaat het niet zozeer om een eenmalige gebeurtenis uit het verleden buiten onszelf, maar om een werkelijkheid waarin wij hier en nu worden binnengetrokken. Om de opstanding van Christus in ons. Om een goddelijke werkelijkheid die in mensen wil ontwaken en ons leven van binnenuit wil vernieuwen.

Dit klinkt voor westerse christenen misschien ongewoon. Toch kan het helpen om opnieuw te luisteren naar hoe Paulus over opstanding spreekt.

Meer dan een wonder uit het verleden

Veel christenen hebben geleerd om Pasen te verstaan als een ingrijpende gebeurtenis in het verleden: Jezus was gestorven, en daarna leefde Hij weer. Voor velen is dat het centrale punt van het christelijke geloof.

Maar wanneer Paulus over opstanding spreekt, ligt zijn nadruk opvallend vaak ergens anders. Het gaat hem niet zozeer om het reconstrueren van wat er precies in het verleden gebeurd is, maar meer om de betekenis en de reikwijdte ervan. Hij spreekt over “in Christus” zijn, over “met Christus opgewekt zijn“, over een “nieuwe schepping“, over “leven in de Geest“. Dit is geen historische taal van afstand, maar van participatie in het hier en nu.

Het zwaartepunt ligt dan niet allereerst bij een gebeurtenis buiten ons, maar bij een werkelijkheid waarin we kunnen worden opgenomen. Pasen is in die zin niet iets uit het verleden om te geloven, maar een Leven waarin we hier en nu betrokken kunnen worden.

Wat bedoelt Paulus met “dood”?

Dat is misschien wel de sleutel. Want zolang we dood alleen opvatten als lichamelijk sterven, ligt het voor de hand dat we opstanding ook vooral als terugkeer uit het graf zien. Maar Paulus gebruikt het woord “dood” veel breder. Voor hem is dood niet zozeer het einde van lichamelijk leven, maar een macht, een sfeer, een bestaanswijze.

Je kunt dus lichamelijk levend zijn en toch onder de “macht van dood” leven.

Waar mensen leven vanuit angst, wantrouwen, bitterheid, afgescheidenheid, innerlijke verharding of uitzichtloosheid, daar is de “macht van dood” actief. Waar het bewustzijn verduisterd is, waar de ziel opgesloten zit, waar mensen alleen nog reageren vanuit overleven, dat is wat Paulus bedoelt met dood. Er is dan wel sprake van biologisch leven, maar dat is geen werkelijk Leven in de diepe zin van het woord.

Je hoeft niet te wachten tot je sterft om uit de dood op te staan.

Daarom is de boodschap van Pasen zo actueel. We leven in een tijd waarin veel mensen moe zijn, onrustig, bang voor de toekomst. De wereld voelt voor velen donker aan. Er is oorlog, polarisatie, eenzaamheid, onzekerheid. Het aantal mensen dat vandaag de dag antidepressiva slikt vanwege mentale klachten is nooit zo hoog geweest en het gebruik onder jongeren neemt al jaren toe. Veel mensen leven innerlijk nog bij Goede Vrijdag.

Misschien is dat waarom het een ‘goede’ vrijdag genoemd kan worden: omdat juist daar iets sterft wat ons gevangen houdt.

Niet wijzelf, maar datgene in ons wat ons afsluit voor het volle Leven.

Waar het oude denken zijn greep verliest, ontstaat ruimte. Waar onze zekerheden breken, kan iets anders zichtbaar worden. Niet door onze inspanning, maar doordat wij het niet langer tegenhouden.

Juist daar — waar iets in ons ten einde loopt — kan het begin van iets nieuws zich aandienen.

Christus is meer dan een naam uit het verleden

Wat hierbij essentieel is, is hoe Paulus over Christus spreekt. Christus is bij hem niet de achternaam van Jezus, maar de werkelijkheid van Gods Leven die de schepping draagt. De levende tegenwoordigheid van Gods Geest die alles bijeenhoudt en alles met elkaar verbindt.

In Jezus van Nazareth is deze werkelijkheid zichtbaar geworden. In hem werd helder en transparant wat vaak verborgen blijft. Daarom gaat het Paulus niet zozeer om Jezus als een exclusieve uitzondering in de geschiedenis, maar om Jezus als openbaring van een werkelijkheid die alles omvat en waar we allemaal deel van uitmaken.

Dat maakt Pasen ineens veel dichterbij. Dan gaat het niet over wat er toen gebeurd is, maar over wat er nu in jouw en mijn leven kan gebeuren. Dat de Christus in ons opstaat en de opstandingskracht van Christus zichtbaar wordt in ons bestaan.

Opstanding als ontwaken

Misschien kun je het zo zeggen: opstanding is ontwaken.

Niet alsof Christus eerst afwezig was en daarna pas binnenkomt, maar alsof iets wat altijd al dieper in de schepping aanwezig was eindelijk doorbreekt in ons bewustzijn en ons leven gaat vormen. Zoals het Licht van de Morgenster dat opgaat in ons verduisterde hart.

Daarom spreekt Paulus zo vaak over openbaring, verlichting en vernieuwing van denken. De opstanding van Christus is dan niet alleen een gebeurtenis uit het verleden om in te geloven, maar een werkelijkheid die zich wil ontvouwen in ons leven hier en nu — een werkelijkheid waarop we leren vertrouwen.

Pasen zegt: je bent niet bedoeld om opgesloten te blijven in angst, duisternis of zinloosheid. Je bent bedoeld om het Christus-Leven te leven.

Van Goede Vrijdag naar Pasen in ons eigen leven

Veel mensen blijven steken bij Goede Vrijdag. En ergens is dat begrijpelijk. Het lijden is echt. De gebrokenheid is echt. Er is genoeg aanleiding om moedeloos van te worden.

Maar Goede Vrijdag is niet het eindpunt. Juist waar iets in ons sterft, kan het begin van het Christus-Leven zichtbaar worden.

De boodschap van Pasen is niet dat het donker er niet is, maar dat het niet het laatste woord heeft. Juist midden in de gebrokenheid kan het Christus-Leven in ons doorbreken. Juist waar alles afgesloten lijkt, kan iets nieuws beginnen.

Dat maakt Pasen zo bevrijdend. Het betekent dat geen enkel leven definitief opgesloten zit in zijn huidige staat. Geen mens is uiteindelijk veroordeeld tot zijn angst of zijn verleden. Er is een werkelijkheid die dieper reikt: de Christus-werkelijkheid.

En waar die werkelijkheid doorbreekt, verandert er iets. Misschien eerst klein. Maar wel echt.

Dan ontstaat er ruimte. Dan groeit vertrouwen. Dan gloort er hoop. Dan wordt Liefde mogelijk. Dan wordt het hart zachter. Dan wordt de mens van binnenuit vernieuwd.

Dat is opstandingstaal.

Pasen is geen herinnering aan wat ooit was, maar een doorbraak van Leven — hier en nu.

Niet wachten op later, maar leven in het heden

Soms is het evangelie zo toekomstig gemaakt dat het nauwelijks nog iets met het heden te maken heeft. Alsof het echte Leven pas later begint.

Maar Paulus spreekt juist over een Leven dat nu al begonnen is. Over met Christus opgewekt zijn (niet worden!). Over een nieuwe schepping, die zich nu al aandient. Over het oude dat voorbijgegaan is en het nieuwe dat gekomen is.

Dat betekent niet dat alles al voltooid is. Maar wel dat Pasen niet draait om wachten op later, maar om deelname aan de Christus-werkelijkheid die nu al kan doorbreken in ons leven.

Pasen is de boodschap dat Gods glorieuze toekomst ons bestaan in het heden binnenkomt.

Pasen in een donkere tijd

Juist in deze tijd hebben we deze boodschap nodig.

We leven in een wereld waarin veel mensen geen hoop hebben. Waar angst en onzekerheid groot zijn. Waar mensen innerlijk vastlopen.

Dan is het evangelie geen theorie over het verleden, maar bevrijdend nieuws voor nu: er is een Leven dat sterker is dan de macht van dood waarin veel mensen gevangen zitten. Er is een Licht dat de duisternis niet ontkent, maar doorbreekt.

Zou dat niet de diepste betekenis van Pasen zijn: dat wij niet hoeven te blijven wie we waren, maar dat er een transformatie mogelijk is. Dat de Christus in ons wil opstaan.

Het werkelijke evangelie

Wat ons betreft is dát het werkelijke evangelie van Pasen: niet vasthouden aan een gebeurtenis uit het verleden buiten ons, maar hier en nu wakker worden voor de Christus-werkelijkheid in ons. Dat wij deel krijgen aan het Christus-Leven. Dat de opstandingskracht van Christus hier en nu manifest wordt in ons bestaan.

Pasen is dan niet alleen iets om te geloven, maar een uitnodiging om te ontwaken.

Uit de sfeer van dood.
Uit de verduistering.
Uit de hopeloosheid.
Uit de angst.

En binnen te gaan in het Christus-Leven.

Dat is de blijde boodschap.
Misschien wel meer dan ooit voor deze tijd.

Met een hartelijke groet en mooie Paasdagen gewenst!

Peter & Petra Overduin

Reflectievragen

• In hoeverre ervaar jij Pasen nog vooral als een gebeurtenis uit het verleden, in plaats van als een werkelijkheid die zich nu in jou kan voltrekken?
• Herken jij momenten in je leven waarin iets in jou “sterft” — oude patronen, angst of denken — en waarin tegelijk iets nieuws probeert op te staan?
• Leef jij nog (gedeeltelijk) vanuit angst, tekort of innerlijke duisternis, of merk jij een groeiend ontwaken naar vertrouwen en innerlijk Leven?
• Wat betekent het concreet voor jou dat Christus niet alleen buiten jou wordt gezien, maar als een werkelijkheid die in jou werkzaam wil zijn?
• In hoeverre geloof jij dat Pasen niet alleen een herinnering is, maar een uitnodiging om nu wakker te worden in het Christus-Leven?

Resoneert dit artikel bij je, of roept het vragen op?
Je bent van harte welkom om contact op te nemen — we denken graag met je mee.

Wil je ons werk ondersteunen zodat we dit soort artikelen kunnen blijven delen? Een vrijwillige bijdrage is altijd welkom:
NL94 ASNB 0932 1927 50 t.n.v. P. Overduin

Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Schrijf je dan hieronder in voor onze blog / infomail.

Veel christenen die een proces van deconstructie doormaken, beginnen te snel weer met het reconstrueren van hun geloof. Daarbij blijft het dogma rond de persoon van Jezus van Nazareth vaak overeind en vormt het opnieuw het fundament. Jezus wordt dan gezien als de exclusieve Christus — de enige die zowel menselijk als goddelijk is — die door zijn kruisdood de wereld met God verzoend zou hebben.

Ook wanneer men afstand neemt van een transactioneel verzoeningsdenken, blijft dit dogma een vorm van religieuze exclusiviteit in stand houden. Daarmee blijft het denken geworteld in een beperkt perspectief. Jezus zelf verkondigde echter geen exclusief systeem, maar een universele Weg: de onthulling van het Koninkrijk van God, hier en nu, toegankelijk voor ieder mens — ongeacht religieuze achtergrond.

Jezus is niet de grondlegger van een religie, maar degene die de Weg belichaamde en ons daarin voorging.

Niet afbreken, maar onthullen

Het gaat er niet om Jezus te verkleinen of van zijn voetstuk te halen, maar om de volheid van de Christus te openbaren. Wanneer ook dit laatste dogma wordt losgelaten, verschuift het perspectief fundamenteel. Wat zichtbaar wordt, is geen verlies, maar openbaring — een dieper zien van wat altijd al waar was.

Christus: universeel en in alles aanwezig

Christus wordt niet langer beperkt tot één historische persoon, maar wordt herkend als de goddelijke essentie die alles in allen vervult. De heerlijkheid van God bedekt de hele aarde en alles wat daarop leeft — vanaf het begin.

Deze Christus is in ons. Dat is onze hoop op heerlijkheid. Niet buiten ons, niet exclusief, maar innerlijk en universeel aanwezig.

Het Koninkrijk van God: hier en nu

Het Koninkrijk van God verschuift van een toekomstige of uiterlijke realiteit naar een innerlijke, levende werkelijkheid. Het wordt zichtbaar als een staat van ontwaakt bewustzijn — het Licht dat de duisternis van ons denken doorbreekt.

Precies zoals Jezus verkondigde: het Koninkrijk is niet iets dat komt, maar iets dat gezien wordt.

Levende woorden, geen vaststaande dogma’s

De woorden van Jezus verliezen hun starre, dogmatische vorm en worden opnieuw levend en dynamisch. Ze nodigen uit tot bewustwording, tot verruiming van ons innerlijk zien. Niet om een religie op te bouwen, maar om het Koninkrijk van God in ons te openbaren.

Eenheid: “Ik in hen, en U in Mij”

Wat Jezus uitsprak als eenheid, wordt werkelijkheid in ons bewustzijn. “Ik in hen, en U in Mij” is geen beeldspraak, maar een beschrijving van gedeeld leven. Geen eenrichtingsverkeer, maar wederkerige eenheid.

Hetzelfde goddelijke leven dat in Jezus zichtbaar werd, wil in ons zichtbaar worden. Wanneer hij spreekt over zijn Vader als ook onze Vader, wordt volledige gelijkheid zichtbaar: één Bron, één oorsprong, één Leven.

Het Licht dat ieder mens verlicht

Het mystieke Licht waarover Johannes spreekt, wordt zichtbaar wanneer Christus wordt herkend als het Licht dat ieder mens verlicht die in de wereld komt (Johannes 1:9).

Dat Licht is niet beperkt, maar universeel aanwezig. Het wacht niet om gegeven te worden, maar om gezien te worden — in ons bewustzijn.

Bevrijding: wij dragen het Licht

De bediening van bevrijding — vaak vertaald als verzoening — is niet exclusief verbonden aan Jezus van Nazareth. Het leeft nu in ons.

“Zolang ik in de wereld ben, ben ik het Licht der wereld.” (Johannes 9:5)

Vandaag klinkt dit verder in ons leven. Niet Jezus alleen, maar wij zijn hier en nu het Licht der wereld. Door ons heen wordt Christus zichtbaar. Het Woord van bevrijding — het scheppende “Er zij Licht!” — is in ons gelegd.

Ons leven als openbaring

Het gaat niet langer alleen om het doorvertellen van verhalen over Jezus — hoe waardevol dat ook kan zijn. Ons eigen leven wordt het verhaal. In het hier en nu openbaart God Zichzelf door ons heen.

Christus in ons wordt zichtbaar in hoe wij zien, leven en liefhebben.

Van deconstructie naar openbaring

Deze deconstructie is geen afbraak, maar onthulling. Geen einde van geloof, maar het begin van helder zien.

Het is het ontwaken van bewustzijn — van duisternis naar Licht — waardoor Christus zichtbaar wordt in alles en iedereen. Het Koninkrijk van God blijkt geen verre werkelijkheid, maar een levende aanwezigheid, hier en nu.

Wie dit ziet, begint Christus overal te herkennen: in zichzelf, in de ander, in de hele schepping.

Reflectievragen

• Welk beeld van Jezus bepaalt nog jouw denken, en opent of beperkt dat jouw zicht op Christus in ons?
• Ervaar je het Koninkrijk van God als iets buiten jou, of als een werkelijkheid die in jou zichtbaar wordt?
• Waar houd je nog vast aan religieuze exclusiviteit in plaats van universele eenheid?
• Hoe wordt het Licht van Christus concreet zichtbaar in jouw dagelijks leven?
• Durf jij jouw leven zelf te zien als een openbaring van “Christus in jou”?

Resoneert dit artikel bij je, of roept het vragen op?
Je bent van harte welkom om contact op te nemen — we denken graag met je mee.

Wil je ons werk ondersteunen zodat we dit soort artikelen kunnen blijven delen? Een vrijwillige bijdrage is altijd welkom:
NL94 ASNB 0932 1927 50 t.n.v. P. Overduin

Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Schrijf je dan hieronder in voor onze blog / infomail.

“Meent niet, dat ik gekomen ben om de wet of de profeten te ontbinden; Ik ben niet gekomen om te ontbinden, maar om te vervullen (Grieks: plêrôsai).” (Matteüs 5:17)

Veel christenen lezen hierin dat Jezus de wet in onze plaats vervuld zou hebben, waardoor wij er niet langer aan gebonden zouden zijn. Genade wordt dan tegenover de wet geplaatst: de wet als vloek, genade als bevrijding daarvan. Maar wie doorleest, merkt dat Jezus zelf een heel andere richting wijst.

“Want voorwaar, ik zeg u: Eer de hemel en de aarde vergaat, zal er niet een jota of een tittel vergaan van de wet, eer alles zal zijn geschied. Wie dan één van de kleinste dezer geboden ontbindt en de mensen zo leert, zal zeer klein heten in het Koninkrijk der hemelen; doch wie ze doet en leert, die zal groot heten in het Koninkrijk der hemelen. Want ik zeg u: Indien uw gerechtigheid niet overvloedig is, meer dan die der schriftgeleerden en Farizeeen, zult gij het Koninkrijk der hemelen voorzeker niet binnengaan.” (Matteüs 5:18-20)

Hier koppelt Jezus de wet direct aan het binnengaan van het Koninkrijk van God — niet als iets dat afgeschaft of vervuld is, maar als iets dat volledig intact blijft.

De misvatting rond ‘vervullen’

De spanning in vers 17 ontstaat door de vertaling van het Griekse plêrôsai. Dit wordt vaak gelezen als: “in onze plaats vervullen”. Vanuit die interpretatie ontstaat een evangelie waarin de mens schuldig staat tegenover de wet, Jezus die schuld draagt, en wij daardoor juridisch rechtvaardig worden verklaard.

Maar dit denken blijft geworteld in dezelfde structuur van de wet. Gerechtigheid blijft dan gebaseerd op prestaties — alleen niet meer die van ons, maar die van Jezus.

“Gij maakt Christus inactief, als gij door de wet gerechtigheid verwacht; buiten de genade staat gij.” (Galaten 5:4)

Het evangelie van het Koninkrijk van God (hier en nu) gaat echter niet over juridische vrijspraak, maar over bevrijding uit een verduisterd bewustzijn dat zichzelf als los van — en schuldig tegenover God ziet.

Jezus herstelt de wet — Hij schaft haar niet af

Wat Jezus duidelijk maakt, is dat hij niet gekomen is om de wet af te schaffen of voor ons te “vervullen”, maar om haar in haar volle betekenis te herstellen. De Farizeeën en Schriftgeleerden hadden de wet namelijk zo aangepast dat zij binnen menselijke mogelijkheden leek te passen.

Jezus doorbreekt dat volledig. Hij maakt duidelijk dat er niets van de wet afgedaan kan worden en dat zelfs het kleinste gebod betekenis houdt. Tegelijk legt hij de lat hoger dan ooit: een gerechtigheid die verder gaat dan uiterlijke naleving.

Daarmee maakt Jezus zichtbaar wat essentieel is: vanuit het vlees — een verduisterd bewustzijn — is het onmogelijk om de wet werkelijk te vervullen.

De wet en het Koninkrijk van God

Jezus’ woorden laten geen ruimte voor de gedachte dat hij de wet “voor ons” heeft vervuld zodat wij dat niet meer hoeven. Integendeel: hij wijst op een werkelijkheid waarin de mens zelf volledig in overeenstemming komt met de wet — samengevat in het gebod van de Liefde.

In het vervolg van Matteüs 5 (verzen 21–47) scherpt Jezus de wet verder aan:

“Gij hebt gehoord dat…, maar Ik zeg u…“

Hij maakt duidelijk dat het niet gaat om uiterlijke gedragingen, maar om de innerlijke staat van het hart. De wet wordt niet lichter, maar dieper.

“Gij dan zult volmaakt zijn, gelijk uw hemelse Vader volmaakt is.” (Matteüs 5:48)

Dit is geen oproep tot menselijke inspanning, maar een openbaring van wat werkelijkheid wordt wanneer het Christus-Licht doorbreekt in ons bewustzijn.

Van wet naar bevrijding

Paulus bevestigt dat de wet op zichzelf goed is:

“Alzo is dan de wet heilig, en het gebod is heilig, en rechtvaardig, en goed.” (Romeinen 7:12)

Toch laat hij ook zien dat wie zijn gerechtigheid van de wet verwacht, zichzelf buiten de genade — de bevrijding — plaatst. De wet krijgt macht over ons zodra wij denken dat zij ons leven kan geven.

Vanuit een verduisterd bewustzijn gaan we geloven dat er iets mis is met ons. We zoeken vervolgens oplossing in vergeving en juridische rechtvaardiging, maar blijven daarmee binnen hetzelfde kader van de wet.

Het evangelie van het Koninkrijk richt zich niet op schuld, maar op herstel. Niet op vergeving als juridisch concept, maar op bevrijding uit een staat van verduisterd bewustzijn en innerlijke gebrokenheid.

Moeten wij de wet vervullen? Ja en nee!

De vraag of het vervullen van de wet nodig is, vraagt om een dubbel antwoord.

Ja — in het Koninkrijk van God is volmaakte Liefde de werkelijkheid. Onvolmaaktheid bestaat daar niet.

Nee — die volmaaktheid ontstaat niet door inspanning, noch doordat Jezus het in onze plaats heeft gedaan. Dat zou opnieuw gerechtigheid op basis van de wet zijn.

De vervulling van de wet gebeurt wanneer de Christus in ons openbaar wordt. Wanneer ons bewustzijn van duisternis naar Licht gaat, wordt Liefde geen opdracht meer, maar een vanzelfsprekende vrucht.

Het ware evangelie: van duisternis naar Licht

Het evangelie gaat niet over slechte mensen die goed genoeg moeten worden voor God. Het gaat over mensen die in duisternis leven en overgeplaatst worden in het Licht.

Gebrokenheid uit zich in gedrag dat niet in lijn is met Liefde. Maar dat gedrag is niet de kern — het is een symptoom. Het evangelie richt zich op de wortel: ons bewustzijn.

Wanneer de Christus in ons zichtbaar wordt, verandert ons leven van binnenuit. Dan ontstaat de vrucht van de Geest vanzelf, en daarmee ook het leven in overeenstemming met de wet van de Liefde.

Christus in ons: de vervulling van de wet

Jezus heeft de wet niet voor ons vervuld, maar ons de weg geopenbaard waarin wij zelf tot vervulling komen — niet door inspanning, maar door openbaring.

God liefhebben en de naaste liefhebben als onszelf zijn geen twee geboden, maar één werkelijkheid. God liefhebben gebeurt door de ander te zien als jezelf — als drager van dezelfde Christus.

Wanneer wij Christus in onszelf en in de ander gaan herkennen, sterft het vleselijke denken dat scheiding maakt. In dat sterven komt nieuw Leven voort: de Christus in ons.

Dit is de weg van bevrijding. Geen uiterlijke prestatie, maar een innerlijke transformatie.

De vloek van de wet — en de bevrijding daarvan

Paulus maakt duidelijk wat de werkelijke “vloek” is:

“Want allen, die het van werken der wet verwachten, liggen onder de vloek…” (Galaten 3:10-12)

De vloek is niet de wet zelf, maar het verwachten van leven uit de wet.

“Christus heeft ons vrijgekocht van de vloek der wet door voor ons een vloek te worden…” (Galaten 3:13)

Jezus werd veroordeeld op grond van de wet en liet daarmee zien waar het vertrouwen op de wet toe leidt: oordeel, afwijzing en uiteindelijk de dood. Niet als straf van God, maar als gevolg van een bewustzijn dat leeft vanuit afgescheidenheid en gevangen is in het denken van goed en kwaad.

Door dit systeem van de wet openlijk tentoon te stellen, opent hij de weg naar bevrijding.

Leven vanuit het Koninkrijk (hier en nu)

“Zo is de zegen van Abraham tot de heidenen gekomen in Jezus Christus, opdat wij de belofte des Geestes ontvangen zouden door het geloof.” (Galaten 3:14)

De zegen van Abraham — leven vóór de wet — wordt werkelijkheid wanneer wij niet langer denken in goed en kwaad, maar leven vanuit Christus in ons.

Wanneer wij Christus gaan zien in alles en iedereen, vallen we als vanzelf buiten het denken van de wet. Dan komt het Koninkrijk van God (hier en nu) tot openbaring in ons leven.

Dat is geen toekomstig ideaal, maar een huidige werkelijkheid die zichtbaar wordt naarmate het Licht van Christus in ons bewustzijn doorbreekt.

Reflectievragen

• Verwacht ik mijn gerechtigheid nog (bewust of onbewust) van de wet, of leef ik vanuit bevrijding?
• Zie ik het evangelie als vergeving van schuld, of als herstel van heelheid in het hier en nu?
• In hoeverre herken ik Christus in mezelf — en in de ander?
• Waar merk ik dat mijn denken nog gevangen zit in dualiteit (goed/kwaad)?
• Wat betekent het concreet voor mijn leven om te wandelen in het Licht in plaats van in duisternis?

Resoneert dit artikel bij je, of roept het vragen op?
Je bent van harte welkom om contact op te nemen — we denken graag met je mee.

Wil je ons werk ondersteunen zodat we dit soort artikelen kunnen blijven delen? Een vrijwillige bijdrage is altijd welkom:
NL94 ASNB 0932 1927 50 t.n.v. P. Overduin

Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Schrijf je dan hieronder in voor onze blog / infomail.

Hij schreef:

Ik ontwaar een nieuwe trend. Eentje die mij zorgen baart.

Steeds meer mensen die onder de indruk zijn van wie Jezus was. Jezus als mijn voorbeeld! Misschien wel een van mijn vele voorbeelden. Zijn leer omarm ik! Wat een profeet! Zijn levensfilosofie intrigeert me! Ik stem daarmee in! Dat voorbeeld wil ik volgen en zo wil ik mijn leven leven!

Ik zal niet liegen. Ik zal niet stelen. Ik zal mijn andere wang toekeren. Ik zal geen kwaad met kwaad vergelden. Ik zal mijn vijand liefhebben. Ik zal naar anderen omzien. Ik zal de onderste weg gaan. Ik zal vergeven. Etc. etc….

Tja, de wereld zou er anders uitzien. Hartstikke mooi toch?!

Jezus is echter zoveel meer als een rolmodel. Zoveel meer als Iemand met wijsheid die je omver blaast. Zoveel meer dan een perfect voorbeeld om te volgen.

Hij is nl niet alleen de Zoon van God, maar Hij is God. Hij is niet enkel een perfect voorbeeld, maar Hij is de Deur. En dat is weer heel wat anders.

Maar laat dat nou de spil, het centrale thema zijn van het Evangelie zoals de bijbel ons dat leert.

Zonder de erkenning van die Waarheid blijft over de boodschap van een natuurlijke Jezus.

Een geweldige boodschap, maar een evangelie zonder kracht. Een evangelie zonder wonderen. En een evangelie zonder vervulling en zonder echte antwoorden. Een evangelie dat ten diepste geen levens veranderd zoals het mij heeft veranderd.

Echt, het baart me zorgen!

Zijn zorg is goed te begrijpen. En toch zit juist in deze woorden een subtiele scheiding die, naar mijn overtuiging, precies blootlegt waar het misgaat: de scheiding tussen “Jezus als voorbeeld” en “Jezus als God”, tussen het natuurlijke en het bovennatuurlijke.

Maar wat als die scheiding zelf voortkomt uit een verduisterd bewustzijn?

Vanuit wat de Bijbel het “denken naar het vlees” noemt, maken we voortdurend onderscheid: dit is natuurlijk, dat is bovennatuurlijk. Dit is menselijk, dat is goddelijk. Maar vanuit Christusbewustzijn valt die scheidslijn weg. Dan blijkt het natuurlijke niet los te staan van het goddelijke, maar er juist de uitdrukking van te zijn. Dan wordt zichtbaar dat alles wat werkelijk is, in wezen natuurlijk is.

Juist omdat dit spanningsveld zo duidelijk naar voren kwam in zijn bericht, kon ik het niet laten om te reageren. Niet om tegen te spreken, maar om het perspectief te kantelen — van scheiding naar eenheid, van afstand naar herkenning.

Mijn reactie luidde als volgt:

Beste …, ik begrijp je zorgen vanuit jouw perspectief, maar ik neem even de vrijheid om het vanuit een ander perspectief te belichten.

Hoe kunnen wij ooit werkelijk als Jezus in deze wereld zijn (1 Johannes 4:17), als we in essentie niet gelijk aan hem zijn? Waarom zei Jezus: Ik ben het Licht der wereld en even later tegen zijn discipelen: jullie zijn het Licht der wereld? En is de essentie van het evangelie niet het koninkrijk van God, door Jezus “het koninkrijk van mijn Vader” genoemd? Waar richt Jezus de aandacht op zichzelf? Ik vermoed dat veel christenen teveel op de godheid van Jezus gericht zijn en hem aanbidden, waardoor de boodschap die hij verkondigde (het koninkrijk van God) er bekaaid afkomt.

Laat ik voorop stellen dat ik in de godheid van Jezus geloof. Maar wat nu als Jezus de mens vertegenwoordigde zoals God ieder mens bedoeld heeft? Dat niet alleen Jezus God is, maar dat ieder mens dat in essentie is? Dat Jezus ons heeft laten zien hoe ieder mens zou kunnen wandelen. Vol van de Geest, volledig in het Licht van Gods heerlijkheid.

Wat mij zorgen baart is dat veel christenen veel te klein van de mens denken. “Hoe de mens denkt, zo is hij” lezen we in Spreuken 23:7. Zolang we denken dat de mens een geredde zondaar is, dan is het evangelie nog steeds juridisch van aard. We moeten dan van de boom van kennis van goed en kwaad blijven eten om het evangelie uit te kunnen leggen, want mensen hebben het offer van Jezus nodig (volgens het OT-principe) omdat ze kwaad waren en ‘goed genoeg’ (nieuw, zo je wilt) voor God moeten worden. Dat kan toch niet de inhoud van het evangelie zijn (ook niet de ene helft)? Volgens mij moeten we het evangelie plaatsen in het kader van Licht en duisternis, waarbij we deze twee niet als equivalenten moeten zien van goed en kwaad (wat helaas wel vaak gebeurd). De mens is verduisterd geraakt in zijn denken, waardoor hij zich niet meer bewust is van wie hij in essentie is (en is gaan handelen, naar wie hij denkt te zijn). Zodra we in het Licht gaan wandelen, gaan onze ogen open en zien we dat we altijd net zo Christus zijn geweest als Jezus van Nazareth (en gaan we daarnaar handelen).

Jezus is voor mij degene die mijn ogen hiervoor geopend heeft, zodat ik vanuit het rijk van de duisternis (de gevangenis) overgeplaatst ben in het koninkrijk van het Licht. Zie Lukas 4:18,19. Op deze manier voorkomen we vermenging van het evangelie van het koninkrijk met het principe van de wet (uit het OT). Vanuit Gods perspectief is iedereen volmaakt, God heeft ons immers volmaakt geschapen (sterker nog, ik geloof dat wij mensen de fysieke uitdrukking van God op aarde zijn). Kan iets wat hij volmaakt heeft geschapen veranderen in het tegenovergestelde? We dreigen ons doel te missen omdat ons bewustzijn verduisterd is geraakt. De blijde boodschap van het koninkrijk is dat we volmaakt zijn en dat we in dat Licht mogen gaan wandelen. Tot zover even. Ben benieuwd of je er wat mee kan. Blessings!

PS Je zegt: “Zonder de erkenning van die Waarheid blijft over de boodschap van een natuurlijke Jezus.”. Wat nu als al het natuurlijke bovennatuurlijk is? Is dat geen mooie samenvatting van het evangelie van het koninkrijk?

Wat hier zichtbaar wordt, is niet zozeer een verschil van geloof in Jezus, maar een verschil in perspectief op de mens.

Waar de één de nadruk legt op het erkennen van Jezus’ unieke goddelijkheid, verschuift de ander de aandacht naar wat die goddelijkheid juist zichtbaar maakt: wie de mens in essentie is.

En precies daar ligt misschien wel de kern van het evangelie van het Koninkrijk — niet dat wij naar God toe moeten groeien, maar dat ons bewustzijn mag ontwaken voor wat altijd al waar is geweest.

Reflectievragen

• Waar leg jij zelf de nadruk: op Jezus als iemand buiten jou, of op het Christus-Leven dat ook in jou zichtbaar wil worden?
• In hoeverre zie jij het evangelie als iets dat jou moet veranderen, of als een openbaring van wie jij in essentie al bent?
• Maak jij (bewust of onbewust) nog onderscheid tussen het ‘natuurlijke’ en het ‘bovennatuurlijke’ in jouw geloofsbeleving? Wat zegt dat over jouw manier van kijken?
• Wat betekent het concreet in jouw dagelijks leven als jij werkelijk gelooft dat jij het “Licht van de wereld” bent?
• Vanuit welk bewustzijn leef jij meestal: dat van tekort en ontwikkeling, of dat van heelheid en vervulling?

Resoneert dit artikel bij je, of roept het vragen op?
Je bent van harte welkom om contact op te nemen — we denken graag met je mee.

Wil je ons werk ondersteunen zodat we dit soort artikelen kunnen blijven delen? Een vrijwillige bijdrage is altijd welkom:
NL94 ASNB 0932 1927 50 t.n.v. P. Overduin

Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Schrijf je dan hieronder in voor onze blog / infomail.

Klik hier als je deel één nog niet gelezen hebt.
Klik hier als je deel twee nog niet gelezen hebt.

“mannen en vrouwen, die van die Weg waren.” (Handelingen 9:2)

“Deze liep Paulus en ons achterna, luid roepende: Deze mensen zijn dienstknechten van de allerhoogste God, die u de Weg tot behoudenis boodschappen.” (Handelingen 16:17)

“En toen Priscilla en Aquila hem hoorden, namen zij hem tot zich en legden hem de Weg van God nauwkeuriger uit.” (Handelingen 18:26)

Het volgen van de Weg

Jezus heeft zich vrijwillig laten kruisigen als een daad van onvoorwaardelijke, opofferende Liefde voor zijn medemens. Vanuit menselijk perspectief was het misschien wel de meest zinloze daad van geweld ooit. Toch heeft God dit zinloze geweld omgekeerd tot de krachtigste openbaring van de Weg die ons hier en nu in de volle realiteit van het Koninkrijk van God kan brengen.

Die Weg zullen wij echter zelf moeten gaan — in navolging van Jezus. Door de focus op wat Jezus voor ons aan het kruis tot stand zou hebben gebracht, zijn veel christenen de Weg die zij zelf moeten volgen uit het oog verloren. Het gaat niet om het geloven in de persoon van Jezus, maar om het vertrouwen op en het volgen van Jezus, door zelf de Weg te gaan die hij heeft geopenbaard.

Daarom is het nodig dat we de boodschap van de Weg begrijpen en zelf volgers van de Weg worden. Het volgen van die Weg begint met vernieuwing van denken. Dit is geen verandering die tot stand komt door een zondaarsgebed of door geloof in bepaalde dogma’s. Het kruis wil een innerlijk proces op gang brengen, in plaats van dat we slechts geloven in bepaalde heilsfeiten die zogenaamd voor ons zijn volbracht. Het is een proces van vallen en opstaan, van volharding — een weg die je hele leven, 24/7, omvat.

De boodschap van de Weg

In dit laatste deel kijken we opnieuw naar de drie visies op het kruis uit deel twee. We laten zien waar ze tekortschieten en hoe ze de werkelijke boodschap van het kruis kunnen bedekken, waardoor ze een belemmering vormen voor het volgen van de Weg.

Verzoening door voldoening

God is eeuwige Liefde. Liefde rekent het kwaad niet toe, bedekt alles en verdraagt alles. Deze kenmerken van Gods wezen maken verzoening door voldoening overbodig. Niet God moest van gedachten veranderen over ons — wij moeten van gedachten veranderen over God. God is altijd onvoorwaardelijke Liefde geweest.

Daarom riep Jezus aan het kruis: “Vader, vergeef hen, want zij weten niet wat zij doen.” Het kruis openbaart dat God vergeeft omdat wij, door ons verduisterde denken, niet weten wat we doen. God vergeeft niet dankzij het kruis, maar ondanks het kruis.

De Weg naar leven in de volle realiteit van het Koninkrijk begint met het stoppen met eten van de boom van kennis van goed en kwaad.

Het betekent dat je zonder oordeel in deze wereld leert staan, door mensen te zien vanuit Gods perspectief. Iedere dader is ook een slachtoffer, gevangen in zinloos denken en vervreemd van het leven uit God (Efeziërs 4:17). Dit vraagt een radicale mindshift, waarbij je de oude mens (het ego) voor dood houdt. Alleen dan kan Christus in je opstaan en de metamorfose van heerlijkheid tot heerlijkheid in je bewerken. De focus op individuele zonden, die zogenaamd door Jezus zijn vergeven, verblindt ons voor de universele reikwijdte van Gods genade.

Christus Victor

Hoewel het kwaad, voortkomend uit het collectief verduisterde bewustzijn van de mensheid, overweldigend kan lijken, is het geen zelfstandige macht die overwonnen moest worden. Er is nooit een moment geweest waarop het kwaad sterker was dan God.

Wat Jezus aan het kruis laat zien, is dat je kwaad niet met kwaad vergeldt. De neiging tot kwaad moet in jezelf overwonnen worden. Jezus heeft laten zien hoe dat mogelijk is, als mens van vlees en bloed.

De Weg naar leven in het Koninkrijk vraagt dat je je menselijke rechtvaardigheidsgevoel en drang tot vergelding loslaat.

Het betekent dat je geweldloos in deze wereld leert staan en alles vanuit Gods perspectief bekijkt. Kwaad roept steeds opnieuw kwaad op — die cirkel moet doorbroken worden. Dat is de Weg die Jezus openbaarde. Ook dit vraagt een radicale mindshift, waarin je het ego loslaat. Alleen dan kan Christus in je opstaan en de innerlijke transformatie bewerken. Wanneer je het kwaad buiten jezelf projecteert — als iets dat Jezus al heeft overwonnen — ontstaat er een passieve houding: alsof je alleen hoeft te wachten tot alles uiteindelijk wordt rechtgezet.

Radicale genade

Vanuit Gods perspectief is de schepping nooit verloren geweest. Niemand hoeft “gered” te worden in objectieve zin. God heeft alles al tot stand gebracht — het kruis voegt daar niets aan toe.

Vanuit menselijk perspectief is er echter een proces van “verzoening” gaande. Het kruis richt zich op dat innerlijke proces. Wanneer Jezus uitroept: “Het is volbracht!”, verwijst hij naar Psalmen 22:31. Midden in diepe duisternis spreekt hij uit: het is voltooid.

Het kruis openbaart dat het Koninkrijk van God altijd realiteit is geweest — zelfs midden in de duisternis.

De Weg naar leven in het Koninkrijk vraagt dat je Gods heerlijkheid leert zien, hier en nu, dwars door de zichtbare werkelijkheid heen.

De gerechtigheid van het Koninkrijk is de volmaakte heelheid van alles. Het Koninkrijk is geen toekomstige werkelijkheid. Verkondiging betekent dat je uitspreekt wat je in de Geest al waarneemt: dat er geen scheiding is — niet tussen God en mens, niet binnen de schepping, en niet tussen mensen onderling.

De hele aarde is nu al vervuld van Gods heerlijkheid. Alles en iedereen is heilig, doordrenkt met Gods Liefde en Geest. Je wordt uitgenodigd om Christus in alles en iedereen te zien.

Dit vraagt opnieuw een radicale mindshift: het loslaten van het ego, zodat Christus in je kan opstaan. Het idee dat Jezus alles al voor iedereen heeft gedaan, kan juist leiden tot passiviteit: wachten in plaats van leven vanuit deze realiteit.

Metanoia → Mindshift → Metamorfose

De missie van Jezus was om je te leren denken, geloven en leven vanuit de (nu nog onzichtbare) realiteit van het Koninkrijk van God. Door je te richten op het onzichtbare, op wat “boven” in de “hemel” is, in plaats van op het zichtbare op “aarde” (2 Korintiërs 4:18; Kolossenzen 3:2), ga je deze Weg.

Deze Weg leidt tot verlossing: het binnengaan in de eeuwige rust van het Koninkrijk, hier en nu.

Het “bewerken van je behoudenis” (Filippenzen 2:12) heeft Jezus niet voor je gedaan — hij heeft het je voorgedaan. Jij wordt uitgenodigd om dit proces zelf te doorlopen: metanoia, vernieuwing van denken, die leidt tot een radicale mindshift. Daardoor kan Christus in en door jou heen opstaan — en uiteindelijk door de hele schepping.

De schepping verlangt naar het openbaar worden van de zonen van God (Romeinen 8:21). Jouw bestemming is de verheerlijking van je lichaam. De schepping zal volgen. Dat is de Weg die Jezus heeft geopenbaard. Als je hem daarin volgt, zal Christus in je opstaan.

Wie kan dan behouden worden?

Het volgen van deze Weg is niet eenvoudig. Het is als een wedloop waarin je alles geeft. Geloof zonder werken is dood. Die “werken” gaan niet over uiterlijke prestaties, maar over “innerlijk werk”. Vanuit die innerlijke verandering zal je leven vanzelf veranderen.

Wie deze Weg naar binnen gaat, zal ontdekken dat het Christus in je is die het willen en werken tot stand brengt (Filippenzen 2:13).

Jezus zei: “De poort is nauw en de Weg is smal die naar het leven leidt, en weinigen vinden die” (Matteüs 7:14).

Dat kan angst oproepen, maar dat hoeft niet. Wanneer de eerstelingen zichtbaar worden, zal de rest volgen. Wanneer een deel van de mensheid deze Weg werkelijk gaat, zal de duisternis verdwijnen en zal een kosmische wedergeboorte plaatsvinden.

“Maar in die tijd ontstond er een niet geringe opschudding over de Weg.” (Handelingen 19:23)

“Maar dit erken ik voor u: dat ik volgens die Weg die zij een sekte noemen, op die manier de God van de vaderen dien.” (Handelingen 24:14)

Reflectievragen

• In hoeverre volg jij daadwerkelijk de Weg die Jezus heeft laten zien, in plaats van er alleen in te geloven?
• Waar merk jij dat jouw ego nog een rol speelt in hoe je naar anderen kijkt of handelt?
• Ben jij bereid om zonder oordeel en zonder vergelding in deze wereld te staan? Wat vraagt dat van je?
• Waar nodig jij jezelf uit om Gods heerlijkheid te zien, dwars door de zichtbare werkelijkheid heen?
• Wat betekent het concreet voor jou om dagelijks je “oude mens” los te laten en deze Weg te volgen?

Wil jij deel uitmaken van die eerstelingen? Neem dan je kruis op, leg dagelijks je oude mens af en volg deze Weg. Ga de wedloop aan.

Heb je daarbij ondersteuning nodig? Laat het ons weten — we helpen je graag op Weg.

Je bent van harte welkom om contact op te nemen — we denken graag met je mee.

Wil je ons werk ondersteunen zodat we dit soort artikelen kunnen blijven delen? Een vrijwillige bijdrage is altijd welkom:
NL94 ASNB 0932 1927 50 t.n.v. P. Overduin

Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Schrijf je dan hieronder in voor onze blog / infomail.

Klik hier als je deel één nog niet hebt gelezen.

In deel één van deze serie hebben we ontdekt dat de hele mensheid (als Zoon van God) altijd al deel uitmaakt van de drie-eenheid van God. Het Koninkrijk van God is een realiteit in het hier en nu, of je je daarvan bewust bent of niet. De vraag is hoe je je in het hier en nu bewust wordt van de volle realiteit van dat Koninkrijk, om vervolgens vanuit die realiteit te leven. Daar gaan deel twee en drie over.

“Uw vaderen hebben in de woestijn het manna gegeten en zij zijn gestorven; dit is het brood, dat uit de hemel neerdaalt, opdat wie ervan eet, niet sterve.” (Johannes 6:49,50)

“Een ieder, die leeft en in Mij gelooft, zal in eeuwigheid niet sterven; gelooft gij dat?” (Johannes 11:26)

De realiteit van het koninkrijk van God

Door de val in ons bewustzijn is ons denken verduisterd geraakt. Daardoor nemen we de wereld niet langer waar vanuit Gods perspectief — het Koninkrijk van God — maar door de bril van goed en kwaad, het zogenaamde rijk van de duisternis. Als gevolg van deze val (niet als straf van God!) zijn we onder de vloek van zonde en dood gekomen. Toch doet deze val niets af aan de werkelijkheid van het Koninkrijk van God. Het Koninkrijk is nog altijd even reëel als bij de grondlegging van de wereld: het is onder ons en zelfs binnen in ons.

Metamorfose

Het kruis wil een openbaring zijn van de Weg waardoor je je hier en nu volledig bewust wordt van het Koninkrijk van God. Wandelen in die volle realiteit gaat samen met volledige verlossing van de vloek van zonde (het doel missen) en (lichamelijke) dood.

Verlossing en wedergeboorte zijn geen statische gebeurtenissen die plaatsvinden door geloof in bepaalde dogma’s, waarna je na je dood naar de hemel gaat. Ze hebben alles te maken met een Way of Life: met vernieuwing van denken, verlichting van een verduisterd bewustzijn, een radicale mindshift. Het gaat om ogen die opengaan voor de werkelijkheid van het Koninkrijk van God — hier en nu. Niet als een voorproefje voor later, maar om daadwerkelijk in die volle realiteit te wandelen, zonder de lichamelijke dood te zien.

Dit vraagt om een diepgaande en blijvende innerlijke verandering die zich ook in je lichaam zal uitwerken (zo binnen, zo buiten). Paulus noemt dit een metamorfose — een verandering van heerlijkheid tot heerlijkheid (2 Korintiërs 3:18; Romeinen 12:1-2) — niet via de lichamelijke dood, maar in het leven zelf. Deze verandering ontstaat door een radicale mindshift: je gaat denken, geloven en leven vanuit een totaal ander perspectief — dat van het Koninkrijk van God (mind of Christ) — in plaats van het verduisterde menselijke perspectief (mind of flesh). Deze innerlijke verandering leidt tot de verheerlijking van je fysieke lichaam (Matteüs 17:2; 2 Korintiërs 12:2-4).

Het kruis brengt hoe dan ook verandering teweeg

Elke visie op het kruis leidt tot een bepaalde vernieuwing van denken. Afhankelijk van je visie brengt het kruis een bepaalde mate van verandering in je leven. Hieronder volgen drie manieren om naar het kruis te kijken en de verandering die daarmee gepaard gaat.

De bekendste visie — vooral in het Westen — is die van verzoening door voldoening (penal substitution). De kern is dat Jezus plaatsvervangend de vergeving van zonden mogelijk heeft gemaakt. Vaak gaat dit samen met het geloof dat je na je dood naar de hemel gaat in plaats van naar een eeuwige hel. Als je gelooft dat je schuldig bent en straf verdient, brengt deze visie bevrijding van schuldgevoel. De vreugde en dankbaarheid die daaruit voortkomen, kunnen je leven diep veranderen. Toch leidt deze visie niet tot de metamorfose van heerlijkheid tot heerlijkheid en ook niet tot volledige verlossing van zonde en dood in het hier en nu. Het leven blijft een soort voorportaal van de hemel. De volle realiteit van het Koninkrijk blijft toekomstmuziek.

Een tweede visie, die de laatste decennia aan terrein wint, is Christus Victor. Hier ligt de nadruk op de overwinning van Jezus op het kwaad. Gelovigen zien zichzelf als deelhebbers aan die overwinning — al is dat nog niet volledig zichtbaar. Deze visie opent ruimte voor tekenen, wonderen en genezing als uitingen van het Koninkrijk in het hier en nu. Dit brengt meer vrijheid in denken en handelen en leidt tot zichtbare doorbraken. Toch blijft ook hier de volledige vervulling vaak verbonden aan het leven na de dood. Ook deze visie leidt niet tot de volledige metamorfose en het wandelen in de volle realiteit van het Koninkrijk hier en nu.

Een derde, groeiende visie is die van radicale genade. Op basis van “Het is volbracht” wordt geloofd dat Jezus alles voor iedereen heeft volbracht en dat uiteindelijk alles goedkomt. Dit brengt diepe rust en vrede. De druk om te moeten presteren valt weg. Ook dit verandert je innerlijk wezenlijk. Toch leidt ook deze visie niet automatisch tot de metamorfose waarin je hier en nu zonder de lichamelijke dood te zien in het Koninkrijk leeft. Voor velen blijft ook dit een werkelijkheid voor later.

In alle drie de visies draait het om iets dat Jezus plaatsvervangend zou hebben gedaan. In alle gevallen is er een zekere mate van bewustwording van het Koninkrijk, maar geen van deze perspectieven leidt tot volledige en blijvende verlossing. Het blijft bij gedeeltelijk herstel, terwijl de lichamelijke dood nog steeds wordt gezien als de toegang tot de volle realiteit van het Koninkrijk.

Mijn stelling is dat zolang je visie op het kruis wordt bepaald door wat Jezus — als exclusieve Christus — plaatsvervangend voor je heeft gedaan, de werkelijke boodschap van het kruis aan je voorbijgaat.

De werkelijke boodschap van het kruis is gericht op een metamorfose van heerlijkheid tot heerlijkheid, waardoor je tot volledig herstel komt en hier en nu gaat wandelen in de volle realiteit van het Koninkrijk van God. Het kruis wil de Weg openbaren naar volledige bewustwording van wat er altijd al is geweest: het Koninkrijk van God. Dit gaat samen met volledige verlossing van zonde en dood. Het vergankelijke zal onvergankelijkheid aandoen en het sterfelijke onsterfelijkheid (1 Korintiërs 15:53-54). Je lichaam is immers bestemd om gelijkvormig te worden aan het verheerlijkte lichaam van de Heer (Filippenzen 3:21).

De gerechtigheid van het koninkrijk

Alle mensen zijn vanaf het begin gerechtvaardigd, omdat ze naar Gods beeld zijn geschapen. Gerechtigheid in het Koninkrijk is geen juridische status gebaseerd op het voldoen aan regels. Je bent niet rechtvaardig omdat je goed genoeg bent, noch omdat Jezus de wet voor je vervuld zou hebben.

Goddelijke gerechtigheid gaat over heelheid: volledig, zonder gebrek — in geest, ziel én lichaam. Vanuit Gods perspectief geldt dit al voor iedereen. Jezus kwam niet om deze waarheid te creëren, maar om haar te openbaren. Vanuit jouw perspectief kan er nog gebrokenheid zijn; de vloek van zonde en dood is nog zichtbaar. Daarom is er een proces nodig waarin jouw bewustzijn wordt vernieuwd, zodat jouw ervaring overeenkomt met de werkelijkheid van het Koninkrijk van God.

Dat is het verzoeningsproces: het volledig verdwijnen van het doel missen. Het kruis wil je de Weg laten zien naar volledige bewustwording van deze heelheid. Jezus gaf zijn leven als een levend offer en liet daarmee zien hoe deze Weg eruitziet. Hij wilde je ogen openen voor een leven dat leidt tot volledige transformatie — zonder de lichamelijke dood te hoeven zien.

Het kruis vraagt om een radicale mindshift. Die verandering kan niemand voor je doen. Jij zult die zelf moeten ondergaan, hier en nu. Je visie op het kruis is daarin bepalend. Als je blijft geloven dat Jezus jouw verlossing volledig plaatsvervangend heeft volbracht, ontbreekt de noodzaak om zelf actief deel te nemen aan dit proces (Filippenzen 2:12). Want waarom zou je, als alles al voor je gedaan is?

Samenvatting

Deel 2 laat zien dat het Koninkrijk van God nu al werkelijkheid is, maar dat ons verduisterde denken ons daarvan afhoudt. Het kruis wordt niet gepresenteerd als een plaatsvervangende oplossing, maar als een openbaring van de Weg naar een radicale innerlijke transformatie — een “mindshift” — waardoor we ons bewust worden van deze werkelijkheid en erin gaan leven.

Verschillende gangbare visies op het kruis brengen wel verandering, maar leiden niet tot volledige verlossing en blijvende metamorfose. De kernboodschap is dat echte verlossing ligt in een proces van bewustwording en vernieuwing van denken, dat leidt tot een “metamorfose van heerlijkheid tot heerlijkheid” — hier en nu, niet pas na de dood.

Het kruis nodigt dus uit tot actieve deelname aan deze innerlijke verandering, zodat de volle realiteit van het Koninkrijk van God zichtbaar wordt in ons leven.

Reflectievragen

• In hoeverre laat jouw visie op het kruis jouw denken en leven werkelijk veranderen?
• Waar ervaar jij nog de invloed van een “verduisterd denken” in je dagelijks leven?
• Wat betekent het concreet voor jou om hier en nu in het Koninkrijk van God te leven?
• Ben jij bereid een radicale mindshift te ondergaan, en wat houdt je daarin mogelijk nog tegen?
• Hoe zou jouw leven eruitzien als je werkelijk gelooft dat volledige verlossing hier en nu mogelijk is?

Klik hier om het derde en laatste deel van deze serie te lezen.

Resoneert dit artikel bij je, of roept het vragen op?
Je bent van harte welkom om contact op te nemen — we denken graag met je mee.

Wil je ons werk ondersteunen zodat we dit soort artikelen kunnen blijven delen? Een vrijwillige bijdrage is altijd welkom:
NL94 ASNB 0932 1927 50 t.n.v. P. Overduin

Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Schrijf je dan hieronder in voor onze blog / infomail.

“Zij zullen zijn gerechtigheid verkondigen aan het volk dat geboren zal worden, omdat Hij het gedaan heeft.” (Psalmen 22:31)

“Toen Jezus dan de zure wijn genomen had, zei Hij: Het is volbracht!” (Johannes 19:30)

It is finished!

Drie woorden van Jezus aan het kruis die door veel hedendaagse genade-verkondigers sterk worden benadrukt. Jezus heeft alles voor ons volbracht. Het enige wat wij hoeven te doen, is geloven: dat hij voor ons stierf, de losprijs voor onze zonden betaalde, de wet vervulde, onze gerechtigheid werd en dat wij door zijn striemen genezing hebben ontvangen, enzovoort. Het klinkt geweldig, niet waar? Het enige wat ons rest, is rusten in dit volbrachte werk, waarna een voorspoedig, gezegend en gezond koninkrijksleven volgt.

In deze serie wil ik het kruis vanuit een andere invalshoek benaderen. Heeft Jezus werkelijk plaatsvervangend — voor ons en voor de hele kosmos — iets tot stand gebracht wat geen enkel ander mens had kunnen doen? Dat zou betekenen dat Jezus van Nazareth van nature méér Zoon van God, méér goddelijk en méér uitverkoren was dan ieder ander mens. Wij mogen dan wel als Jezus in deze wereld zijn en geroepen zijn om als zonen van God (m/v) openbaar te worden, maar Jezus blijft dé enige ware unieke Zoon van God. Ook al zien wij onszelf als ‘kleine christussen’, hij blijft de enige ware Christus — exclusief in zijn soort.

Op deze manier blijft Jezus voor ons onbereikbaar. We zullen nooit volledig worden zoals hij, laat staan dat we onszelf zouden zien als volledig opgenomen in de drie-eenheid van God. Steeds meer begin ik te geloven dat juist deze exclusieve kijk op Jezus ons belemmert. Door hem als de enige Verlosser te blijven zien, blokkeren we voor onszelf de Weg naar volkomen verlossing — van geest, ziel én lichaam — de Weg die hij ons is voorgegaan.

Waar komt deze exclusieve kijk vandaan?

Deze visie is gebaseerd op de aanname dat er aan het begin van de menselijke geschiedenis, door de ongehoorzaamheid van de mens, een fundamentele scheiding tussen God en mens is ontstaan. Door de zondige natuur (erfzonde) zou de mens niet in staat zijn deze kloof te overbruggen. Daarom zou God zelf in Jezus mens zijn geworden om dit probleem op te lossen.

De gedachte dat Jezus plaatsvervangend de verlossing tot stand bracht — iets wat niemand anders kon — houdt deze exclusieve kijk in stand. Het is een cirkelredenering die, naar mijn overtuiging, de voltooiing van het verzoeningsproces belemmert: God die in Christus de kosmos met Zichzelf verzoent. Daarmee belemmert het ook het zichtbaar worden van het Koninkrijk van God op aarde.

God schiep de mens naar zijn beeld en gelijkenis. Zijn Geest is de levensadem in ieder mens, en God zag dat het zeer goed was. Als Gods wezen volmaakte Liefde is — een liefde die geduldig is, alles verdraagt en het kwaad niet toerekent (1 Korintiërs 13:4-7) — hoe kan ongehoorzaamheid dan leiden tot een fundamentele scheiding? Volgens Paulus kan niets ons scheiden van Gods liefde — ook onze misstappen niet.

De scheiding die wij ervaren, ligt daarom niet in de werkelijkheid, maar in ons denken. Door de kennis van goed en kwaad is ons bewustzijn verduisterd geraakt. We zijn verdwaald geraakt door de zinloosheid van ons denken, verduisterd geraakt in ons verstand, door onwetendheid zijn we vervreemd geraakt van het leven dat uit God is (Efeziërs 4:17,18). Maar dat verandert niets aan de werkelijkheid: vanaf het begin zijn wij met God verbonden. In Hem leven, bewegen en bestaan wij. Wij zijn allen van zijn geslacht (Handelingen 17:28), of we ons daarvan bewust zijn of niet.

Fundamentele eenheid als uitgangspunt

Wanneer we uitgaan van deze fundamentele eenheid tussen God en mens (en de hele schepping), vraagt dat om een herdefiniëring van ‘verlossing’. Als er nooit een werkelijke scheiding is geweest, dan was er ook geen onoverbrugbare kloof. Dan stond zonde nooit werkelijk tussen God en mens in.

Dat betekent dat het kruis niet nodig was om een kloof te overbruggen. Jezus heeft dan niets plaatsvervangend voor ons gedaan en hoeft ook niet exclusief Zoon van God of Christus te zijn. Dit opent een radicaal perspectief: ieder mens is — net als Jezus — een incarnatie van God (de logos). In essentie is ieder mens evenzeer Zoon van God (m/v) en gezalfd met de Geest.

Alles is immers door het Woord geworden, en zonder dat Woord is niets ontstaan. Het leven in dat Woord is het Licht dat alle mensen verlicht (Johannes 1). Jezus is ons in alles gelijk geworden; Hij kwam op dezelfde manier in het vlees (sarx) als ieder mens. Volgens Johannes gaan degenen die dit niet belijden tegen het getuigenis van Christus in (1 Johannes 4:3; 2 Johannes 1:7). De hele mensheid (inclusief de mens Jezus van Nazareth) vormt samen het lichaam van Christus. Als mensheid zijn wij de Zoon van God en delen wij in de goddelijke werkelijkheid.

Het wezenlijke verschil is dat Jezus zich — als eersteling — bewust werd van deze Christus-identiteit. Door openbaring en tegen een hoge prijs werd hij zich hiervan bewust en leefde hij eruit. Niet om exclusief te blijven, maar juist om de weg te openen zodat de hele mensheid hem daarin zou volgen.

De Mensenzoon

Jezus noemde zichzelf de Mensenzoon: de mens zoals God die bedoeld heeft. Hij is het patroon, de blauwdruk voor ieder mens — geroepen om als Zoon van God openbaar te worden.

Zijn missie was niet om plaatsvervangend iets tot stand te brengen, maar om ogen te openen voor het Koninkrijk van God — een Koninkrijk dat er altijd al was (Matteüs 25:34; NBG). Hij verkondigde bevrijding uit een verduisterd denken en bracht mensen tot vrijheid. Zijn leven, zijn woorden en daden, de weg via het kruis, de opstanding en de hemelvaart: alles wees naar het Koninkrijk en de openbaring van de Weg ernaartoe.

Zijn boodschap begon met: “Bekeer je, want het Koninkrijk is nabij”, en later zelfs: “Het Koninkrijk is binnen in je.” Het ging om metanoia — vernieuwing van denken, om het openen van ogen. Nergens leert Jezus dat die ene gebeurtenis aan het kruis de verlossing zou bewerkstelligen of een kosmische verandering zou veroorzaken.

Samenvatting

Wat wij zijn gaan zien als iets dat Jezus plaatsvervangend moest volbrengen, blijkt in werkelijkheid altijd al waar te zijn geweest. Het kruis was daar niet voor nodig. Wij zijn vanaf het begin met God verbonden. Onze zonden zijn vergeven — liefde rekent het kwaad immers niet toe. Wij zijn altijd al in het Koninkrijk van God geweest, alleen vaak onbewust. In Gods ogen zijn wij altijd rechtvaardig geweest.

Dit zijn geen toekomstige beloften, maar bestaande werkelijkheden. Ze vloeien voort uit wie wij zijn: geschapen naar Gods beeld en als dragers van zijn leven. Wanneer dit besef indaalt, verandert onze kijk op het kruis onvermijdelijk.

Daarover meer in deel twee.

Reflectievragen

• In hoeverre geloof jij dat Jezus iets heeft gedaan wat jij zelf nooit zou kunnen zijn of worden?
• Waar ervaar je nog een scheiding tussen jou en God, en zou die mogelijk in jouw denken liggen?
• Wat betekent het voor jou als je werkelijk gelooft dat je altijd al met God verbonden bent geweest?
• Durf jij jezelf te zien als een uitdrukking van God, zoals Jezus dat was? Waarom wel of niet?
• Hoe zou jouw leven veranderen als je het Koninkrijk van God werkelijk als “in jou” gaat ervaren?

Klik hier om deel twee van deze serie te lezen.

Resoneert dit artikel bij je, of roept het vragen op?
Je bent van harte welkom om contact op te nemen — we denken graag met je mee.

Wil je ons werk ondersteunen zodat we dit soort artikelen kunnen blijven delen? Een vrijwillige bijdrage is altijd welkom:
NL94 ASNB 0932 1927 50 t.n.v. P. Overduin

Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Schrijf je dan hieronder in voor onze blog / infomail.

De meeste mensen zullen bij het horen van het woord Christus direct denken aan Jezus van Nazareth. Daar valt zeker iets voor te zeggen. Toch missen we de diepte van het evangelie wanneer we Jezus en Christus volledig met elkaar vereenzelvigen, alsof Christus uitsluitend verwijst naar de historische persoon van Jezus van Nazareth. Het mysterie van Christus is groter, dieper en wijder dan de man uit Nazareth alleen.

Juist het onderscheid tussen Jezus van Nazareth en Christus kan een enorme verdieping geven aan je geloofsleven. Tegelijk kan deze gedachte weerstand oproepen of vragen losmaken. Misschien gaan er alarmbellen rinkelen. Dat is niet vreemd. Soms begint groei in bewustzijn precies daar waar oude vanzelfsprekendheden beginnen te verschuiven. Klop gerust bij mij aan om onder het genot van een kop koffie of thee een goed gesprek hierover te hebben.

Wie is Jezus van Nazareth?

Jezus van Nazareth is de Joodse man die tweeduizend jaar geleden in een lichaam van vlees en bloed op aarde leefde. De Bijbel laat op meerdere plaatsen zien dat hij ons in alles gelijk geworden is.

“Hij (Jezus) heeft zichzelf ontledigd door de gestalte van een slaaf (onder de vloek van zonde en dood) aan te nemen en aan de mensen (die onder de vloek van zonde en dood leven) gelijk te worden.” (Filippenzen 2:7)

“Hij (Jezus) is in alles op dezelfde wijze als wij verzocht, maar zonder zonde (zonder zijn doel te missen!).” (Hebreeën 4:15)

“elke geest die niet belijdt dat Jezus Christus in het vlees (in de duisternis onder de vloek van zonde en dood) is gekomen, is niet uit God; maar dat is de geest van de antichrist, waarvan u gehoord hebt dat hij komt, en die nu al in de wereld is.” (1 Johannes 4:3)

Johannes noemt Jezus het vleesgeworden (geïncarneerde) Woord. Opmerkelijk is dat hij de persoon Jezus pas introduceert in Johannes 1:14. De verzen daarvoor spreken niet exclusief over Jezus van Nazareth, maar over iets dat veel fundamenteler is.

“Alle dingen zijn door het Woord geworden en zonder dit (het Woord) is geen ding geworden. Dat wat door het Woord geworden is (alle dingen!), was leven en het leven was het Licht der mensen.” (Johannes 1:3,4)

“Het waarachtige Licht, dat ieder mens verlicht, was komende in de wereld. Dit waarachtige Licht was in de wereld en de wereld is door het Licht geworden.” (Johannes 1:9,10)

Johannes verwijst hier naar het eerste scheppingswoord: “Er zij Licht!” In dat Woord (het Licht!) was leven, en dat leven was het Licht van de mensen. Alle dingen (de hele schepping, alles en iedereen!) zijn door dit Licht geworden. De hele schepping draagt haar oorsprong in dit Licht. Ieder mens heeft zijn oorsprong in het Licht (door het gesproken Woord), en is erdoor verlicht! Ieder mens maakt deel uit van het vleesgeworden Woord, het tot leven gekomen Licht. Ieder mens is – net als Jezus van Nazareth – een incarnatie van het (Christus-)Licht. ‘Christus in ons’ is geen vreemde toevoeging aan ons bestaan, maar raakt aan onze diepste oorsprong.

Van duisternis naar Licht

Toch leven mensen vaak zonder bewustzijn van dit Licht. De mens heeft een val in bewustzijn doorgemaakt: van Licht naar duisternis. Niet omdat onze ware identiteit verloren ging, maar omdat het besef ervan verduisterd raakte. Het Christus-Licht in ons werd een geheimenis (mysterie).

We zijn vergeten wie wij ten diepste zijn.

Deze val moet niet moreel worden verstaan, alsof het zou gaan om schuld of slecht gedrag. De duisternis heeft te maken met vervreemding, onbewustheid en doel-missen. In de duisternis ontstaat de kennis van goed en kwaad en daarmee ook de ervaring van scheiding, strijd en sterfelijkheid.

“om hun ogen te openen ter bekering uit de duisternis tot het Licht en van de macht van de satan (in de duisternis) tot God (in het Licht), …” (Handelingen 26:18).

Dat Jezus ons in alles gelijk geworden is, betekent ook dat hij deze menselijke weg heeft gekend. Ook hij is de menselijke werkelijkheid van vlees en bloed binnengegaan. Maar anders dan wij bleef hij niet gevangen in verduistering. Hij miste zijn doel niet. Hij leefde vanuit het besef van zijn ware oorsprong.

Jezus kwam tot volledige erkentenis van de waarheid: dat hij als mens drager was van het goddelijke Licht. Dat maakte hem tot het Licht van de wereld.

Daarom kon hij zeggen:

“Zolang ik in de wereld ben, ben ik het Licht van de wereld.” (Johannes 9:5)

Maar Jezus sprak niet alsof dit Licht exclusief bij hem zou blijven. Hij bereidde zijn leerlingen juist voor om in hetzelfde Licht te wandelen en dit zichtbaar te maken.

Wie is (de) Christus?

Paulus schrijft:

“Hij heeft ons verlost uit de macht der duisternis en overgebracht in het Koninkrijk van de Zoon zijner liefde (het Licht), in wie wij de verlossing hebben, de bevrijding (Grieks: aphesis) van zonden. Hij is het evenbeeld van de onzichtbare God, de eerstgeborene der ganse schepping.” (Kolossenzen 1:13-15)

De eerstgeborene van de schepping is het Licht. Dit Licht brengt bevrijding uit de duisternis en opent het bewustzijn voor het Koninkrijk van God, hier en nu.

Johannes schreef al dat alles door het Licht geworden is. Paulus zegt hetzelfde:

“want in Hem (het Licht) zijn alle dingen geschapen, die in de hemelen en die op de aarde zijn, de zichtbare en de onzichtbare, hetzij tronen, hetzij heerschappijen, hetzij overheden, hetzij machten; alle dingen zijn door het Licht en tot het Licht geschapen; en het Licht is voor alles en alle dingen hebben hun bestaan in het Licht.” (Kolossenzen 1:16,17)

Christus is hier niet slechts een titel van Jezus van Nazareth, maar verwijst naar de dragende werkelijkheid van Leven en Licht waarin alles bestaat. Het waarachtige Licht dat ieder mens verlicht. Het Licht dat Jezus aan het licht bracht.

Paulus noemt dit een geheimenis:

“het geheimenis, dat van alle eeuwen en van alle geslachten verborgen is geweest, maar thans geopenbaard aan zijn heiligen. Hun heeft God willen bekendmaken, hoe rijk de heerlijkheid van dit geheimenis is onder alle volken: Christus in u, de hoop op heerlijkheid.” (Kolossenzen 1:26,27)

Door de verduistering van het bewustzijn bleef dit Licht verborgen. Het Licht was alle eeuwen en onder alle geslachten en alle volken een geheimenis (Grieks: mysterion) geweest. Jezus van Nazareth heeft dit geheimenis geopenbaard.

En wat was dat geheimenis?

Christus in jou, de hoop op heerlijkheid.

Het Licht waaruit de schepping voortkomt. Het Woord “Er zij Licht!” De eerstgeborene van de ganse schepping, het Licht van de wereld waaruit de hele schepping is ontstaan, is Christus!

Daarom komt Paulus tot zijn adembenemende conclusie:

“Christus is alles in allen.” (Kolossenzen 3:11b)

Christus is alles in allen

Wanneer wij Christus uitsluitend opsluiten in de historische persoon van Jezus van Nazareth, missen we de openbaring waar Jezus juist onze ogen voor wilde openen: Christus is alles in allen. De opstandingskracht van Christus is aanwezig in de hele schepping en werkt in ieder mens als hoop op heerlijkheid.

Christus is het Licht dat ons uit de duisternis bevrijdt. Christus verbindt hemel en aarde: het ontoegankelijke Licht waarin God woont en de mens die zich nog in duisternis bevindt. God is in Christus bezig de kosmos met zichzelf te verbinden.

Onze sterke focus op Jezus van Nazareth als exclusieve Verlosser en Middelaar, en het idee dat alleen hij een ware incarnatie van Christus zou zijn geweest, heeft geleid tot een zware bedekking over het evangelie. Daardoor zijn we de kosmische reikwijdte van Christus grotendeels kwijtgeraakt.

Johannes zegt het treffend:

“het Licht schijnt in de duisternis en de duisternis heeft het niet begrepen.” (Johannes 1:5).

Jullie zijn het Licht van de wereld

Christus is het Licht van de wereld dat door Jezus van Nazareth zichtbaar werd gemaakt. Jezus wist echter dat dit Licht niet uitsluitend door hem zou blijven schijnen. Op een dag zei hij tegen de mensen om hem heen:

“Jullie zijn het Licht van de wereld!” (Matteüs 5:14).

Jezus zag Christus ook in anderen. En wanneer Paulus zegt dat wij niemand meer naar het vlees kennen, opent hij opnieuw een radicaal perspectief:

“Zo kennen wij dan van nu aan niemand naar het vlees. Indien wij al Christus naar het vlees gekend hebben, thans niet meer.” (2 Korintiërs 5:16)

Wij kijken niet langer naar de uiterlijke mens, naar beperking, duisternis of sterfelijkheid. We leren zien vanuit Christusbewustzijn. Dat betekent: Christus herkennen in alle mensen — ook waar het Licht nog verborgen lijkt.

Zelfs Jezus van Nazareth kennen wij niet langer naar het vlees, als de mens die net als ieder ander onder de werkelijkheid van zonde en dood leefde. Onze blik wordt gericht op de Christus die alles in allen is.

Het vleesgeworden Woord

Laten we nog één keer teruggaan naar Johannes:

“Het Woord is vlees geworden en het heeft onder ons gewoond en wij hebben zijn heerlijkheid aanschouwd, een heerlijkheid als van de enig-geborene van de Vader, vol van genade en waarheid.” (Johannes 1:14)

Johannes spreekt hier over Jezus van Nazareth. In hem werd het Woord zichtbaar. Het Christus-Licht scheen door hem heen de wereld in.

Johannes schrijft echter zorgvuldig. Hij zegt dat Jezus een heerlijkheid openbaarde als van de eniggeborene van de Vader.

Dat kleine woordje als is veelzeggend.

In veel moderne vertalingen verdwijnt dit nuanceverschil, omdat men er vaak vanuit gaat dat Jezus zelf exclusief de eniggeboren Zoon van God zou zijn. Johannes schrijft het subtieler.

De eniggeborene van de Vader is het Christus-Licht zelf: “Er zij Licht!” Het goddelijke Leven dat zijn oorsprong rechtstreeks in God heeft en waaruit de hele schepping voortkomt.

Dit Licht is tegelijk de eerstgeborene van de schepping en de eniggeborene van de Vader. Alles is eruit voortgekomen, alles wordt erdoor gedragen en alles vindt erin zijn bestemming.

Jezus van Nazareth was degene in wie dit Licht zich eerst openbaar maakte — de eersteling. Maar niet om exclusief te blijven.

De Zonen van God worden zichtbaar

De schepping wacht, schrijft Paulus, met reikhalzend verlangen op het openbaar worden van de Zonen van God.

Daarmee gaat het niet om een kleine groep religieuze elite, maar om mensen in wie Christus zichtbaar wordt. Mensen in wie het Licht doorbreekt. Mensen die ontwaken uit duisternis tot Licht en leven vanuit Christus in hen.

Zoals Jezus leefde vanuit het besef van zijn oorsprong, zo worden ook wij uitgenodigd te leven vanuit het Christus-Leven.

Johannes schrijft:

“zoals Hij is, zijn ook wij in deze wereld.” (1 Johannes 4:17)

Dat betekent niet slechts: doen zoals Jezus deed. Het betekent dat het Christus-Leven zichtbaar wordt in mensen. Dat het Licht opnieuw gaat schijnen.

Wie ontwaakt tot Christusbewustzijn, ontdekt dat hij of zij geroepen is om zelf lichtdrager te zijn.

Niet naast Jezus. Niet in concurrentie met Jezus. Maar in dezelfde stroom van Leven die door Jezus zichtbaar werd.

Ook daarom zei Jezus:

“Jullie zijn het Licht van de wereld!” (Matteüs 5:14)

Ook jouw achternaam is Christus!

Reflectievragen

• Wat verandert er in jouw geloofsbeleving wanneer je Christus niet alleen ziet als verbonden aan Jezus van Nazareth, maar ook als het Licht dat in jou aanwezig is?
• Op welke gebieden van je leven merk je nog duisternis, onbewustheid of vervreemding van het Leven?
• Wat betekent het voor jou dat het Koninkrijk van God niet alleen toekomstig is, maar hier en nu zichtbaar wil worden?
• Hoe zou jouw leven veranderen wanneer je werkelijk gaat geloven dat Christus in jou is, de hoop op heerlijkheid?
• Wat zou het betekenen om jezelf én anderen niet langer naar het vlees te kennen, maar vanuit het Licht?

Praktische consequenties voor je leven

Wat betekent dit alles concreet voor ons dagelijks leven? Hoe verhouden ‘Christus in ons’ en ‘in Christus zijn’ zich tot elkaar, en welke impact heeft dit op onze manier van leven, geloven en kijken naar onszelf en anderen?

Voor de praktische consequenties hiervan in ons persoonlijke leven verwijs ik je naar het artikel: Het verschil tussen ‘Christus in ons’ en ‘in Christus’ zijn.

Resoneert dit artikel bij je, of roept het vragen op?
Je bent van harte welkom om contact op te nemen — we denken graag met je mee.

Wil je ons werk ondersteunen zodat we dit soort artikelen kunnen blijven delen? Een vrijwillige bijdrage is altijd welkom:
NL94 ASNB 0932 1927 50 t.n.v. P. Overduin

Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Schrijf je dan hieronder in voor onze blog / infomail.